La Cité du Vin…

20160624_092121Garonne nehri Bordeaux’nun içinden geçerken adeta bir hilal şeklinde kıvrılır ve bu yüzden Fransızlar Bordeaux limanına aynı zamanda “Ay Limanı” (Port de la Lune) adını vermiş… Bu hilal şeklinin bittiği yerde adı 48 yıl Bordeaux Belediye Başkanlığı da yapan ünlü Fransız siyasetçi Chaban-Delmas’ya adanan modern stilde bir köprü yer alır… Bu hem Bordeaux’nun ünlü mahallesi Chartrons’un hem de bir anlamda da Bordeaux merkezinin bittiği yer olarak da görülebilir aslında…

Şarap dünyasında muhtemelen son zamanlarda yapılan en büyük yatırım olan “La Cité du Vin” yukarıda bahsettiğimChaban-Delmas köprüsünü hemen geçince Garonne nehri kenarında yer alıyor. Açılışı Haziran başında yapılan ve bir nevi dünya şarapçılığını tek bir çatı altında birleştiren “La Cité du Vin” için Bordeaux Belediyesi “B” tramvay hattında önceden adı “Bassins a Flot” olan tramvay durağının adını “La Cité du Vin” olarak değiştirmiş. B hattına binip La Cité du Vin durağında inince yaklaşık 200 metre kadar yürüyüp La Cité du Vin’e varıyorsunuz…

Mayıs 2011’de La Cité du Vin’in mimari tasarımı için Anouk Legendre ve Nicolas Desmaziere’in sahibi olduğu Fransız mimarlık ofisi “XTU” ile anlaşmaya varılmış ve hemen ardından Bordeaux’ya belki de yeni bir Guggenheim efekti yaratması beklenen binanın konsept tasarım çalışmalarına başlanmış. Yorumlarını okuduğum bazı Fransızlar binanın şeklini daha çok “katedral” veya karafa benzetirlerken (ben hayalgücümü kullanarak biraz da Converse ayakkabıya benzettim) Terre de Vins dergisine konuyla ilgili bir röportaj veren Anouk Legendre buna kesinlikle karşı çıkıyor ve binanın herhangi bir dini simgeyi veya karaf şeklini referans almadığını belirtiyor. Legendre röportajda binayı tasarlarken figuratif herhangi bir objeyi baz almadıklarını ve herhangi bir form yerine daha çok ‘haraketi, yansımayı, nehrin ve şarabın dehasını’ yansıtmaya çalıştıklarını açıklıyor…

Yapımına 2009 yılında karar verilen ve inşaatına yaklaşık 3 yıl önce başlanan ve bu Haziran başı kapılarını açan La Cité du Vin, toplamda 13.350 m2’lik bir alanda kurulmuş ve 55 metre yüksekliğe sahip. İnşaatı sırasında 50 farklı firmanın çalıştığı ve Mayıs 2016 itibariyle sponsor olan kurum, kuruluş, şaraphane vs sayısının 83 olduğu La Cité du Vin toplamda 81 milyon Euro’ya mal olmuş.

Söz konusu 81 milyon Euro’luk maliyetin 15 milyonu çoğunluğu şarap sektöründeki sponsorlar tarafından karşılanmış. Kimine göre katedral, kimine göre karaf ve hatta kimine göre de kadehte çevrilen şarabı andıran binanın dışı 3 farklı renkten (şeffaf, gri ve altın) oluşan cam pano ve farklı ölçülerde alüminyum panolar ile kaplanmış. Yıllık beklenen ziyaretçi sayısı 450.000 kişi ve açılışı takip eden Haziran ayı boyunca 40.000 kişi burayı ziyaret etmiş… La Cité du Vin’in yıllık gelir beklentisi 40 milyon Euro… Bu arada açılışı Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande ile Bordeaux Belediye Başkanı Alain Juppé’nin yaptığını da hatırlatayım…

La Cité du Vin’in giriş ücreti 20 € olarak belirlenmiş. Bu ücrete kalıcı sergi alanına (parcours permanent) giriş ile 8. katta ‘Belvedere’ olarak adlandırılan ve dünyadan farklı şarapların örneklerinin sunulduğu şarap tadım ve seyir terasında 1 şarap tadımı dahil. Ayrıca yıllık olarak da buraya 48 € karşılığında abone olabiliyorsunuz. Bu şekilde kalıcı sergi alanını, geçici sergileri ve 8. kattaki şarap tadım alanında 5 çeşit şarabın tadımı da ücrete dahil oluyor… Yine aile indirimleri de yıllık biletlerde düşünülmüş…

Öncelikle La Cité du Vin’i sadece bir “şarap müzesi” gibi adlandırmamak gerektiğini belirtmek isterim. Burası bir müzeden çok şarap dünyası üzerine birçok farklı olguyu tek bir çatı altında buluşturan bir “şarap merkezi” olarak da konumlandırılabilir…

Biletimi önceden ziyaret edeceğim gün ve saati belirleyerek internetten satın aldım ve bu şekilde direk rezervasyonlu bir sistemle biletin çıktısını yanıma alarak binaya giriş yaptım. Onun dışında tıpkı bir müzeye gidermiş gibi de gidebilirsiniz ancak bilet gişesinde yığılmalar olduğunda veya içerideki ziyaretçi sayısı belli bir sayıya ulaştığında kalıcı sergi alanına giriş yapamayabilirsiniz. Bu yüzden internetten satın almak her zaman daha doğru bir çözüm kanımca ve böylece hiç sıra beklemeden doğrudan ikinci kattaki kalıcı sergi alanına girebilirsiniz.

Bina toplamda 8 kattan oluşuyor. Giriş katında karşılama ve bilet alanı ile şaraba dahil ilginç aksesuarların ve 20160624_113336alternatif ürünlerin bulunabileceği bir butik, Lattitude 20 isminde bir bistro/şarap barı ile yine aynı yere bağlı olan bir şarap mağazası var. Bu şarap mağazası bu arada öyle böyle bir mağaza değil, dünyada 70’in üzerinde ülkeden referansların olduğu 14binin üzerine şişenin bulunduğu bir mağaza burası. Ülkemizden Suvla ve Kavaklıdere şaraplarının bulunduğu mağazada Suriye’den Etiyopya’ya, Namibya’dan Peru’ya, Tahiti’den Bali’ye, Kolombiya’dan Danimarka’ya farklı ülkelerden şaraplar bulabilirsiniz… Bu arada buraya Latitude 20 (yani 20. paralel) denilmesini sebebi ise dünyadaki bağ alanlarının çok büyük bir bölümünün (hatta neredeyse tamamına yakınının) her iki yarı-kürede de 20. paralelin üzerinde yer almasından kaynaklanıyor. Ancak 20. paralelin altında kalan alternatif ‘extreme’ bağ alanlarına da atıfta bulunarak buradaki şarap mağazasında bu bölgelerden gelen şarapları da bulabiliyorsunuz…

20160624_113250Binanın 1. katında ise geçici sergi salonu, profesyonel degustasyon ve eğitim salonları, kütüphane ve adı Thomas Jefferson’a adanmış olan 250 kişilik bir oditoryum bulunuyor…

Binanın 2. katında aşağıdaki satırlarda detaylarını okuyabileceğiniz ve sanırım şarap dünyasında bundan sonra adını sıkça duyuracak olan kalıcı sergi alanı bulunuyor… 2. kat ile 7. kat arası tamamen idari ofislere vs ayrılmış. 7. katın tamamında ise “Le 7” isminde 360 derecelik panoramik bir restoran yer almakta. Yukarıda da belirttiğim gibi 8. ve son kat seyir terasına ve farklı ülkelerden gelen şarapların tadıldığı bir şarap tadım alanına ayrılmış.

Toplamda 3000 m2’lik bir alan üzerine kurulmuş olan 2. kattaki “Kalıcı Sergi” alanı 20 farklı modülden oluşan tamamı interaktif bir sergi alanı… Buraya girişte size iphone benzeri Alman Tonwelt firmasının ürünü bir audioguide ve kulaklık veriyorlar (bilete dahil) ve tüm sergi alanını bu cihaz ile geziyorsunuz. Bu noktada bu audioguide’ın üzerinde durmam gerekli zira sonradan öğrendiğim kadarıyla Tonwelt Almanya’da yaşayan bir Türk (Gürsan Acar) tarafından kurulmuş çok dilli ses kayıt sistemleri üzerine uzmanlaşmış bir firma. La Cité du Vin’in Kalıcı Sergi alanı tamamen Tonwelt’in yarattığı sistem ile bütünleşmiş ve bu sistem sayesinde istenilen interaktif seviyeye ulaşılabilmiş. Söz konusu audioguide olmadan burayı gezmeniz çok zor zira çoğunlukla cihaz otomatik olarak sergi alanındaki modüllerle interaktif iletişime giriyor ve seçtiğiniz dile göre (8 ayrı dil var ancak Türkçe yok) kulaklıktan o modülle ilgili bilgileri dinleyebiliyorsunuz. Ayrıca bazı modüllerde cihaz okuyucu işaretler var ve audiogude’ı uzaktan okutarak modülleri çalıştırabiliyor ve içindeki seçeneklerden herhangi birini veya tamamını keşfedebiliyorsunuz. Bu inovatif ürün sayesinde aleti personalize ederek sergi alanını gezmeniz de mümkün…

Tonwelt’in audioguide’ını ve kulaklığı alıp kalıcı sergi alanının içine giriş yapıyorum… Karşıma ilk çıkan alanın20160624_093437 adı “Dünya Bağları” (Les Vignobles du Monde) ve öncelikle devasa boyutta 3 büyük ekran geliyor önüme… İnsana ilk bakışta direk olarak “vay anasını” dedirtecek güzellikte bağ alanlarının helikopterden çekilmiş görüntülerini izliyorum… Toplamda 17 ülkeden 22 farklı bağ alanının görüntüsünü sırayla ekranlardan izlemeye koyuluyorum. Bir ekranı seçip ahşap sıralardan birine oturuyorum ve dünya bağlarını gezmeye başlıyorum… Fransa’dan Medoc, St Emilion, Alsace, Champagne, Banyuls ve Chateaunuef-du-Pape bağları, Almanya’dan Ren Vadisi, İtalya’dan ConeglianoValdobbiadene, Portekiz’den Alto Duoro, Arjantin’den Mendoza, İspanya’dan Lanzarote Adası, İsviçre’den Lavaux, Yunanistan’dan Santorini Adası, Macaristan’dan Tokaji, ABD’den Washington Eyaleti, Şili’den Elqui Vadisi, Güney Afrika’dan Stellenbosch, Avustralya’dan Adelaide Hills, Fransız Polynezyası’ndan Rangiroa, Yeni Zelanda’dan Marlborough, Kanada’dan Okanagan Vadisi ve Japonya’dan Yamanashi bağları teker teker önümden geçiyor… Farklı bölgelerden ve iklimlerden gelen bu görüntüler bambaşka bir görsel şölen aslında, bir yerde hiç bitmesin istiyorsunuz ama sergi alanında deneyimlenecek onlarca farklı şey var ki bu yüzden görüntüler bitince yerimden kalkıyorum ve yavaştan diğer modüle geçiyorum…

20160624_093825Tahmini 1 metre çapında olduğunu düşündüğüm 5 büyük kürenin olduğu “şarap gezegenleri” (planetes du vin) modülüne geliyorum. Her bir küre, ön tarafında büyükçe birer ekrana bağlı ve audioguide’ı okutup elinizle kürenizi çevirdiğinizde interaktif olarak ekranlardan o modüle ilişkin görüntüler ve bilgiler gelmeye başlıyor. Kürelerin herbirinin ayrı bir teması var: İklim, tarih, üzüm çeşitleri, şarap ekonomisi, bağlar ve miras (UNESCO tarafından listelenmiş bağ alanları). Modüller içerisinde küreyi hareket ettirerek o modüle ilişkin konuyla ilgili ekrandan istediğim bilgiye ulaşıyorum… Burası şarap dünyasını tüm yönleriyle anlatmayı hedefleyen bir yer olduğundan hemen Türkiye ile ilgili acaba ne var diye bakınmaya başlıyorum.. Örneğin az bilinen üzüm çeşitlerini anlatan küreye geldiğimde küreyi Türkiye’ye getiriyorum ve ekranda karşıma ülkemizden tek bir üzüm çeşidi çıkıyor: Sultaniye. Önce biraz hayal kırıklığına uğruyorum ve sonrasında Yunanistan’dan da sadece Assyrtiko’nun olduğunu görünce bu konuyu Fransızların biraz fazla özet geçtiğini düşünüyorum… Şarabın tarihine ilişkin bilgilerin anlatıldığı kürede ise şarabın doğduğu topraklar olan Kafkaslardan başlayıp Anadolu’ya geçişi ve sonrasında Batı uygarlıklarına ulaşmasının hikayelerini dinliyorum… Şarap ekonomisi ile ilgili bölümde ise ülkemizin esamesinin okunmadığını görmek beni hiç şaşırtmıyor nedense…

Kürelerin hemen önünde interaktif köşegen tabloların olduğu “teruarlar tablosu” (la table des terroirs) modulüne20160624_095459 geçiyorum… Teruarı oluşturan faktörlerden ‘toprak, iklim ve insan’ faktörlerinin dokunmatik tablolar vasıtasıyla anlatıldığı modülde Fransa’dan Bordeaux ve Burgonya, Almanya’dan Mosel, İspanya’dan Rioja, Arjantin’den Mendoza, Kaliforniya’dan Napa Vadisi, Avustralya’dan Barossa, Yeni Zelanda’dan Marlborough, İtalya’dan Chianti Classico ile Gürcistan yer alıyor. Burası sergi alanının en özel yerlerinden biri kanımca zira direk olarak şarap üreticilerinin, bağcıların, önologların ve bahsettiğim bölgelerde şarapla ilgili çalışan önemli kişilerin karşısında durup onlardan teruarlarını, şarap yapım tekniklerini, bağlarını dinleyebiliyorsunuz. Örneğin Gürcistan’dan bir üreticiden qvevri tekniğini dinliyor ve izliyorum…

20160624_100458“Dünya Bağları” alanından çıkıp, “Bağdan kadehe” (de la vigne au verre) isimli alana giriş yapıyorum… Bu alan ilk olarak Teruarlar Tablosu modülünün hemen arkasında yer alan “E-Vigne” modulü ile başlıyor aslında… Toplamda 18 dokunmatik tablodan oluşan “e-vigne” modulü ile bir nevi interaktif bağ yaratılmış… Tabletler adeta bir bağdaki üzümler gibi ahşaptan asmalar üzerinde konumlandırılmış ve aralarına interaktif yapraklar yerleştirilmiş. Her bir tablet bağ ile ilgili bir konuyu anlatıyor. Audioguide sayesinde interaktif olarak tabletlerdeki filmleri izleyebiliyor ve ilgili bilgileri görüp dinliyorum…

E-vigne’ı geçip “Şarabın Başkalaşımı” (Les Métamorphoses du Vin) isimli modüle geçiyorum… Paslanmaz çelik, ahşap20160624_102717 ve camdan yapılan ve herbirinde interaktif ekranlar bulunan 3 büyük yapı çarpıyor gözüme… Önce tankta şarabın oluşmasının anlatıldığı yapıya bakıyorum. Hasat zamanı ile başladıktan sonra fermantasyon sürecinin çok keyifli anlatıldığı ve şarabın nasıl yapıldığı hakkında eğlenceli interaktif oyunların olduğu bir modül bu. Sonrasında şaraphanede neler dönüyor onu anlatan bir modül ve en sonda da mahzende neler olup bittiği ve hatta şarabın yıllanmasına kadar uzanan bilgilerin ve süreçlerin aktarıldığı bir başka interaktif modülü keşfediyorum.

20160624_103341“Bağdan kadehe” alanında son olarak karşıma 6 tane büyükçe ahşap şişe çıkıyor. Her bir şişe ortadan ikiye ayrılmış ve içine genişçe yuvarlak yapıda dokunmatik ekran yerleştirilmiş. Her bir şişenin ayrı bir şarap stilini temsil ettiğini görüyorum: Beyaz, Kırmızı, Roze, Tatlı, Köpüklü ve Fortifiye Şarap… Burası “Şarapların Portresi” (Portraits des Vins) olarak adlandırılmış ve audiguide’dan teker teker her bir şişenin önündeki ekrandan şarap stillerine ilişkin bilgileri, tarihçesini, çeşitli görselleri ve videoları izlemeye koyuluyorum… Bu arada Tonwelt oldukça akıllı bir sistem yarattığından yanınıza bir başkası geldiğinde kendi seçtiği dilden aynı şeyi dinleyip izleyebiliyor…

“Bağdan kadehe” isimli süper interaktif modülden çıkıp daha düşük bir interaktiviteye sahip ve biraz da insanı (az20160624_095933 da olsa) klasik bir müzedeymiş gibi hissettirecek bir modüle giriyorum: “Medeniyetlerin merkezi” (Au Cœur des Civilisations)… Burası tahmin edebileceğiniz gibi şarabın doğumundan günümüze kadar gelen, kısacası şarabın tarihçesini anlatan bir modül… Oda oda dolaşarak Kafkaslardan Eski Mısır’a, Antik Yunan’dan Orta Çağ Avrupası’na ve oradan da modern çağlara kadar gelen süreci keşfediyorum… Her bir oda kendi dönemini temsil eden figürler ve resimler ile donatılmış… Buradan çıkıp kendimi adeta bir geminin bordasında hissettiğim ve tahminim 200 derece civarında geniş bir ekrana bakarak eski dönemlerde gemi ile nasıl şarap ticaretinin yapıldığını anlatan çok güzel bir animasyon film salonuna giriyorum… 18. yüzyılda Madeira şarabı ticareti yapan bir İngiliz gemisinin hikayesini anlatan keyifli bir animasyon seyrediyorum… Bunun yanında ayrıca audioguide desteğiyle izlenebilen tarihsel olarak şarap ticareti yapılan 6 farklı nehir (Loire, Seine, Duoro, Ren, Rhone, Garonne) ile ilgili animasyonlar da var…

Buradan çıkıp bir duvarın önünde sırayla dizilmiş şişelerin içinde günümüz şarap dünyasındaki trendleri simgeleyen20160624_102818 küçük objeler görüyorum. Her bir şişe ayrı bir trendi işaret ediyor (inovasyon, pazarlama, paketleme, önoturizm, tasarım, mimari vb) ve audoguide’den bunu seçip direk olarak audioguide üzerinden bir kısa film izliyorum…

“Şarap ve Siz” (Le Vin et Vous) başlıklı alana geçdiğimde ise artık şarabın direk olarak insanla bütünleşmesini işleyen modüllerin olduğunu farkediyorum. Burada şarabın bir ‘yaşam sanatı’ olmasından yola çıkarak bunu paylaşmak, keşfedip keyif almak ve doğru şekilde tüketmek üzere kurgulu 5 farklı bir modül yer alıyor. Modüllerden birinde “Ünlülerin Banketi” olarak da çevirebileceğim (Le Banquet des Hommes Illustres) tarihte şarapsever olarak da bilinen ve aralarında Napolon, Jefferson, Voltaire, Rabelais, Maria Callas’ın da bulunduğu 12 ünlü kişilik animatif bir şekilde tiyatro ambiyansında kendi dönemlerindeki şarapları anlatıyor.

20160624_110849Animatif bir tiyatro edasındaki bu modülden çıkıp “5 Duyu Büfesi” isimli (Le Buffet des Cinq Sens) modüle geçiyorum… Şarabın tüm duyular ile olan etkileşiminden yola çıkarak hazırlanan bu modülde şimdiye kadar gördüğüm en muhteşem koku fanusları var… Oldukça geniş ve eğlenceli olarak La Cité du Vin’e özel olarak tasarlanmış koku fanuslarının yanında şarabın rengine ilişkin görsel duyulara hitap eden ekranlar (ki bunları da interaktif oyunlarla bir anlamda pedagojik bir yapıya kavuşturmuşlar) ve şarap terminolojisinden yola çıkarak diğer duyuların keşfedilmesini sağlayan belli başlı görseller var (örneğin kadifemsi şarap terimi için bir şişenin içine kadife kumaş konmuş vb…).

Şarabın sanat ile içiçe olduğu modül olan “Bachhus ve Venus”te ise yarı uzanarak oturduğunuz koltuklardan yukarıda asılı olan resimleri izliyorum… Hatta bu modülde şarap ve sinemaya ilişkin ilginç bir alan da keşfediyorum…

Burayı da geçerek kalıcı Sergi alanının en keyifli ve öğretici modüllerinden biri olduğunu düşündüğüm “Uzmanlarla20160624_105324 buluşma” (Tête-a-tête avec les experts) modülüne geçiyorum… Burada yaklaşık 1×0,5 m büyüklüğündeki ekranların karşısına geçip audioguide aracılığıyla dinlemek/izlemek istediğim konuyu ve uzmanı seçiyorum. Uzmanların hemen hemen hepsi Fransız. Aralarında ünlü önolog Michel Rolland ile 2000 Dünya Sommelier şampiyonu Olivier Poussier ve Michelin yıldızlı şef Helene Darroze gibi uzmanların yer aldığı kişilerin karşısında oturup şarap ticareti, bazı şarapların neden daha pahalı olduğu, şarap seçimi, yemek-şarap uyumu, sahte şaraplar, şarap ve sağlık gibi birçok farklı konuyu yorumlamalarını dinliyorum…

20160624_110615Uzmanlarla buluştuktan sonra şarabın bir “yaşam sanatı” ( Tout un art de vivre) olarak anlatıldığı modüle geçtiğimde oldukça keyifli bir ‘artırılmış gerçeklik’ modülü ile karşılaşıyorum. Burada genişçe 3 ayrı yemek(!) masası var ve herbir masada belirli bir konuyla ilgili birkaç uzman ekranda yer alırken ben de karşılarına kurulup masaya oturuyorum ve sanki beraber aynı masada sohbet edermiş gibi onların şarap hakkındaki aktarımlarını keşfetmeye çalışıyorum… Örneğin Helene Darroze Fransız gastronomisinde şarabın yerini yeniden tanımlarken tarihçi Franck Ferrand şarabın tarihte nasıl servis edildiği konusunda bilgiler anlatıyor… Masada ayrıca dokunmatik kitaplar da var ve oradan da konuşulan konularla ilgili ek bilgiler öğrenebiliyorum…

La Cité du Vin’in Kalıcı Sergi alanında sona doğru yaklaşmışken artık son 2 modülü keşfetme zamanı geliyor… Bu her iki modül de doğal olarak Bordeaux ile ilgili… Birisi Bordeaux’da 2000 yıldır süregelen şarap olgusunun varlığını günümüze kadar anlatan interaktif bir modül ve diğeri yani sergi alanının son modülü Bordeaux’nun şaraba dair destansı masalını anlatan müthiş bir illustrasyon…

Yaklaşık 3 saati geçen bir gezinin sonunda kalıcı sergi alanından Bordeaux modüllerini de keşfedip yavaş yavaş20160624_114935 çıkıyorum. Çıkarken audioguide ve kulaklığımı geri alıyorlar… Teşekkür edip tekrardan giriş katına yöneliyor ve asansöre binip 8. kattaki şarap tadım salonuna ve seyir terasına çıkıyorum. Yaklaşık 20 farklı ülkeden onlarca şarap burada sergileniyor ve bilete dahil olarak 5cl ölçüde 1 kadeh tadabiliyorum… Farklı bir ülkeden şimdiye kadar hiç denemediğim bir şarap tatmak istiyorum ve son yıllarda şarap dünyasında adını sıkça duyuran Çin’den bir kırmızı şarap seçiyorum. İşin komik tarafı servis yapan Fransız kıza şarabın Çin’in hangi bölgesinden geldiğini, sepajını vs sorduğumda, kız etiketin orasını burasını çeviriyor ancak tabi etiket komple Çince olduğu için o da bir şey anlamıyor, klasik bir Fransız paradoksu sonucunda ellerinde bu şarapla ilgili bir bilgi de olmadığını öğreniyorum velhasıl kadehte şarabın bağıra çağıra bana “Ben bir Bordeaux blendiyim” demesiyle kıza “bilgin olsun bu bir Bordeaux blendi gibi görünüyor, hani soran olursa…” diye anlatıyorum…

20160624_115504Normalde “seyir terasına elinizde kadehle geçmeyin” diye yazan etiketlere kimsenin aldırış etmediğini görünce ben de kadehimle dışarıya çıkıyorum ve uzaktan Bordeaux’yu süzüyor ve usulca akan Garonne nehrine karşı ilk kez tattığım Çin şarabımı keşfetmeye çalışıyorum… Şarabı sorarsanız kör tadımda birçok şarabı geride bırakabilecek nitelikte sağlam yapılı, konsantre ve gövdeli…

Fransızlar’ın muhtemelen “Dünya şarabının merkezi Fransa’dır ve Fransa’da şarabın kalbi Bordeaux’da atar” edasıyla çıktığı ve yaptıkları yatırımın ardından bunu iyi de anlattıklarını düşündüğüm La Cité du Vin’deki maceram burada sona eriyor… Geri dönüş için binadan ayrılıp B tramvayına doğru yürürken ve hatta tramvayda yol boyunca kendi kendime bir taraftan Bordeaux şehri La Cité du Vin sayesinde kendi “Bilbao efektini” yaratabilecek ve daha fazla turisti bu sayede şehirlerine çekebilecek mi diye düşünürken diğer taraftan şarabın doğduğu ve yayıldığı toprakların bugünkü halini düşünüyorum…

Bordeaux, Fransa, Fransız şarapları, şarap bar, şarap dünyası, şarap gezileri, şarap turizmi içinde yayınlandı | Yorum bırakın

Bordeaux Fete le Vin 2016…

20160623_114601Türk Hava Yolları’nın TK1391 sefer sayılı uçağı Bordeaux’nun orta halli Merignac Havalimanı’na inişe geçerken, uçağın sağ tarafından Garonne nehrinin Dordogne nehri ile buluştuğu ve “La Gironde” adını aldığı haliç ve hemen sonrasında Medoc bağlarına şöyle bir bakıyorum… Havanın az bulutlu ve açık olması sayesinde geniş bağ alanları daha net görünüyor, bağların yanında başlayan ormanların yeşil rengi ile Gironde’un çamurumsu rengi ayrı bir bütünleşiyor… Bordeaux’ya indiğinizde ise B terminalinin hemen yanında minik bir üzüm bağı karşılar misafirleri, pek çok insan terminal önünden kalkan otobüsleri beklerken farkında olmaz aslında ama muhtemelen dünyada içinde bağ bulunduran tek havalimanıdır Bordeaux…

Daha evvel bu blogda birkaç kez daha Bordeaux ve çevresi ile ilgili yazılar yazmıştım ancak bu kez ayrı bir heyecanı taşıyan bir etkinlik için bu yazıyı kaleme almaya karar verdim…

23-26 Haziran tarihleri arasında bu yıl 10.su düzenlenen Bordeaux Şarap Festivali’nin atmosferini yaşamak için Bordeaux’dayım. Festival her iki yılda bir yapıldığından şarap severler bu ünlü festivali hasretle bekliyorlar diyebilirim. Bu yılki festival için Bordeaux Belediyesi başta olmak üzere organizatörler çok ciddi bir çalışma ve bolca aktivite oluşturmuş ve festival programını geniş tutmuş.

Önce biraz festival biletinden bahsedeyim. Festival açılışından 3 gün öncesine kadar online olarak 16 €’dan20160623_114416 satılan festival bileti sonrasında 21 €’dan satıldı. Festivalde aldığınız online biletinizi festival bilet gişelerinden manyetik okuyuculu bir kart ve yanında verilen festival kadehi ve özel kılıfı ile değiştiriyorsunuz. Ayrıca pakete dahil olarak minik bilgilendirme broşürleri, kavında sadece Bordeaux şarapları yer alan onlarca Bordeaux restoranın listesini içeren küçük bir kitapçık ve 1 günlük toplu taşıma bileti de festival biletine dahil edilmişti. Biletle ilgili güzel olan şeylerden biri biletin tüm festival boyunca geçerli olmasıydı. Yani ilk gün aldığınız bileti son güne kadar rahatlıkla kullanabiliyordunuz.

Festival şarap kadehinde 5 cl limit çizgisi oluşturulmuştu ki bu önceki katıldığım festivallere göre ziyadesiyle iyi bir limitti aslında. Festivalde oluşturulan 11 büyük şarap standından birer adet şarap ve en beğendiğiniz 2 şarapla beraber toplamda 13 şarap tadımı bilet kapsamındaydı. Tadımlar için standlardaki manyetik okuyucudan kartınızı okutup istediğiniz yerden şarabınızı tadabiliyordunuz.

20160623_123507Şarap tadımlarının dışında bilete dahil farklı aktiviteler de vardı. Bordeaux Şarap Okulu “Ecole du Vin”in standında yer alan çeşitli şarap atölyelerinden birine katılmak, Bordeaux’nun en büyük negosiyanlarından ve şarap mahzenlerinden birisi olan Millesima mahzenlerine gezi, Ulusal Gümrük Müzesine ücretsiz giriş gibi farklı aktiviteler de bilete dahildi. Ayrıca festival boyunca çeşitli inidirimler ve hatta bir kadeh köpüklü şarap eşliğinde sınırlı sayıda Theatre Barriere Kumarhane jetonu dahi festival kapsamında bilete dahil edilmişti… Kısacası Bordeaux Şarap Festivali’nin şehirde farklı sektörlerin katılımıyla geniş bir ekonomiye hitap etmesi amaçlanmıştı…

Festival alanında toplamda 80 apelasyonun dahil olduğu 11 farklı şarap standı vardı ve bu standlar Bordeaux’ya20160623_115300 hayat veren Garonne nehri boyunca yaklaşık 2 km uzunluğunda “köy (village)” olarak adlandırılan 3 ayrı alanda yer alıyordu. Gündüz saat 11den gece yarısına kadar açık olan festival alanına giriş serbest ancak aktiviteler ve şarap tadımları için bilet kullanılması zorunluydu. Şarap tadımlarının yapıldığı standların bölge/üretici veya stil bazlı ayrıştırılmış olması güzel düşünülmüş bir uygulamaydı. Bordeaux apelasyonları Medoc/Graves, Rosé/Blanc/Crémant de Bordeaux/Entre deux Mers, Bordeaux/Bordeaux Superieur Rouge, Cotes de Bordeaux, St Emilion/Pomerol/Fronsac ile Sweet Bordeaux standlarına dağılmış iken Güney Batı Fransa’da yer alan Madiran, Pacherenc du Vic Bilh, Jurançon, Irouleguy vb apelasyonlar için de ayrı bir stand kurulmuştu. Ayrıca Mouton Cadet, Cordier ve Baron de Lestac gibi büyük üreticilerin de olduça büyük ayrı ayrı standları vardı.

Festivalin “Village 3” olarak adlandırılan alanında yemek standları yer alıyordu. Yemek standı derken tabi bu20160623_132352 festivalin Fransa’da özellikle de Güney Batı Fransa’da olmasından yola çıkarak doğal olarak bölge mutfağının önemli örneklerinin yer aldığı (başta kaz ciğeri, yöresel şarküteri ve peynirler ile tabi ki istiridye) yemek standları mini restoran havasını yaşatıyordu. Bu noktada önemli gördüğüm bir eksiklik yemek alanlarında hiç gölgelik vb bir alan yaratılmamış olmasıydı zira festivalin ilk iki günü oldukça sıcak ve üçüncü günü de hafif yağmurlu bir havada geçti. Bu anlamda yemek alanında yemek yerken direk olarak hava şartlarına maruz kalıyordunuz…

20160623_115650Festivalde en dikkat çekici standlardan birisi “Ecole du Vin”in kurduğu standtı diyebilirim. Festival alanının tam ortasında Village 2’de yer alan bu standta hem Bordeaux şarapları hakkında genel bilgilerin olduğu görseller, hem Bordeaux şaraplarına özgü aroma profillerini anlatan büyük koku fanusları hem de çeşitli şarap atölyelerinin yapıldığı farklı alanlar yer alıyordu. Yukarıda da yazdığım gibi festival biletine dahil olan aktiviteler arasında Ecole du Vin’in yaptığı farklı tadım atölyelerinden herhangi birine bir seferliğine katılmak ücretsizdi. Ayrıca standta beğendiğim aktivitelerden birisi de standın üstüne kurulan yapay bir teleskopla Bordeaux çevresindeki bağ alanlarının dahil olduğu 6 farklı kısa filmin izlenebilmesiydi.

Festivalin sponsorlarından olan Nadalié fıçıları hem fıçıdan yapılmış aksesuarların sergilendiği kendi standını20160623_121000 kurmuş hem de tüm festival alanına bolca fıçı koyarak alanda güzel bir görsellik kazandırmasının yanında ziyaretçiler için de bir nevi masalar oluşturmuştu…

Tüm bunlar olup biterken Bordeaux Şarap Festivali tabi ki sadece festival alanıyla sınırlı değildi. Festivalden aylar öncesinde açıklanan programda festival kapsamında farklı tadım etkinlikleri ile şaraphane ve bağ gezilerinin de olacağı açıklanmıştı. Tadım etkinlikleri festival alanına çok yakın konumda olan ünlü “Palais de la Bourse”ta yer alıyordu ve etkinliklere giriş için internetten ayrı bir bilet almak gerekiyordu. Benim de önceden online olarak rezervasyon yaptırıp bilet aldığım “1855 Grands Crus Classés” tadımında Palais de la Bourse’un tarihi “Tourny” salonunda ağırlandık. 1855 Grands Crus Classés klasmanında yer alan ve Haut-Medoc, Margaux, Saint-Julien, Pauillac, St Estephe ile Barsac ve Sauternes apelasyonlarından birer önemli temsilcisi Tourny salonunda küçük birer stand kurmuşlar ve tadım için yerlerini almışlardı.

20160623_181431Haut-Medoc’u temsilen Chateau de Camensac 2006 ve 2009 rekolteleriyle, Margaux’yu temsilen Chateau Boyd Cantenac 2005 ve 2013 rekolteleriyle, Saint-Julien’i temsilen Chateau Langoa Barton 2006 ve 2012 rekolteleriyle, Pauillac’ı temsilen Chateau Lynch Bages 2007 ve 2011 rekolteleriyle, Saint Estephe’i temsilen Chateau Lafon Rochet 2006 ve 2012 rekolteleriyle, Barsac’ı temsilen Chateau Coutet 2009 ve 2011 rekolteleriyle ve Sauternes’i temsilen de Chateau d’Yquem 2008 rekoltesiyle etkinlikte yer almıştı. Tadım etkinliğinde başta Amerikalılar olmak üzere yabancıların ilgisi bir hayli fazlaydı diyebilirim.

Bordeaux Turizm Ofisi, festival kapsamında “Pass Vignobles” isminde Bordeaux çevresindeki bağlara ve şatolara özel tur programları düzenledi. Hatta bu programlar arasında teknede özel bir nehir turu ile St Emilion turu da yer alıyordu. Turlar bilet ücretine dahil değildi ve ekstra olarak internet üzerinden satılıyordu.

Bu yılki festivale dünya şarapçılığında önemli yeri olan 7 farklı şehir/bölge davet edilmişti. Bu bölgeler Bilbao-20160623_121433 Rioja, Cape Town – Cape winelands, Mainz – Rheinhessen, Mendoza, Porto, San Francisco – Napa Valley ve Valparaiso – Casablanca valle idi… Ayrıca Bordeaux şarapları üzerine festival düzenleyen Quebec, Brüksel ve Hong-Kong da festivale davet edilen şehirler arasındaydı. Beni biraz hayal kırıklığına uğratan durumlardan birisi özellikle yukarıda bahsettiğim dünyanın farklı yerlerinden davet edilen 7 farklı şarap bölgesi için festival alanında tek bir stand kurulması ve o standın da basit bir tanıtım standı olmaktan öteye geçememesi oldu. Bu bölgelerin şarap tadımları tıpkı 1855 Grands Crus Classés tadımında olduğu gibi Palais de la Bourse’ta ekstra bilet satılarak yapıldı.

20160625_112614Festival kapsamında yapılan alternatif aktivitelerin belki de en güzellerinden birisi de sokak sanatçılarına ayrılan özel bir bölümdü ve sanatçılar burada kendilerine ayrılan alanlara gelip kendi tarzlarında resimlerini festival boyunca yaparak sergilediler. Bunun yanında 1896 yılında Fransa’nın Nantes şehrinde transatlantik kakao ticareti için yapılan Belem yelkenlisi de festival için özel olarak festival alanında Village 1 içindeki rıhtıma yanaşarak festival boyunca ziyaretçilere açık tutuldu. Yine eğlenceli aktivitelerden biri de Lussac Saint-Emilion’da yer alan “Fıçı Çevirenler Kulübünün” (Le Club des Rouleurs de Barriques de Lussac Saint-Emilion) yaptığı fıçı çevirme gösterileri idi. Fıçı çevirme aktivitesinin sadece Fransa’da değil muhtemelen dünyadaki son temsilcileri olan bu arkadaşlar arasında küçüklerin de yer almasına nedense hiç şaşırmadım… Festivalde müzikten dansa, sinemadan plastik sanatlara kadar sanatın farklı dallarının da şarapla buluşturulduğu ve festival etkinlikleri kapsamına alındığı Bordeaux Şarap Festivali güneş battıktan ve hava artık karardıktan sonra bambaşka bir ambiyansa dönüşüyordu…

20160625_164147

Festival boyunca hergün akşam saat 23:00’te Palais de la Bourse’un 200 metre uzunluğunda ve 30 metre20160625_230630 yüksekliğindeki ön cephesi muhteşem bir ses/ışık şovuyla festivali bambaşka bir ortama sokuyordu. Belçikalı Dirty Monitor sanatçıları ve ünlü ışıkçı Bruno Corsini ve Dushow’un yarattığı “Racines” (Kökler) ismindeki multimedia gösterisi Bordeaux, bağlar, şarap, dünya ve insanın kendisiyle ilgili bir yolculuğa uzanıyordu… Festival alanından Palais de la Bourse’a kadar olan geniş alan boyunca toplanan binlerce kişi her gece ellerinde birer kadeh şarap eşliğinde bu eşsiz gösteriyi izleme fırsatı buldular…

20160625_233315Festival ise her gün akşam saat 23:30’da Garonne nehri üzerindeki bir tekneden atılan yüzlerce havai fişeğin dakikalarca Bordeaux semalarını aydınlatmasıyla son buldu. Her akşam şarabın renklerini temsilen mavi (hava ve su), beyaz (teruar ve beyaz şarap) ve kırmızı (kırmızı şarap) renkten biri ana tema olarak seçilmişti. Fişekler atılırken arka planda 70lerden günümüze Fransız şarkılarının çaldığı ve çoluk çocuk herkesin dansederek izlediği süper keyifli havai fişek gösterileri her akşam festivalin kapanışını temsil ediyordu.

Biraz da rakamlardan bahsedeyim… Festival sonunda açıklanan raporlara göre festivali yaklaşık 650.000 kişi ziyaret etmiş. Toplamda 57.000 festival bileti satılmış (Bu rakamlar bir önceki festivale göre %11’lik bir artış demek bu arada). Yine, benim de katıldığım 1855 Grands Crus Classés tadım etkinliği 15 gün öncesinden tamamen tükenmiş (toplamda 720 kişilik bir etkinlikti bu). 600 ziyaretçi de bağ gezilerine katılmış. Dünya şarapları tadımında sayı biraz daha düşük sadece 161 kişi bu tadımlarda yer almış. Buna karşın Bordeaux Şarap Okulu (Ecole du Vin) standındaki aktivitelere tam 6567 kişi katılmış…

23-26 Haziran tarihleri arasında 4 gün boyunca devam eden festivalin bütçesi 2.475.000 Euro olmuş ve toplamda 1000’in üzerinde şarap üreticisi ve negosiyan ile 320 akredite gazeteci (Fransız ve yabancı) festivalde hazır bulunmuş.

Rakamların ciddiyeti sanırım 25 Haziran Cumartesi günü için verilen rakamlardan daha iyi anlaşılır zira Cumartesi20160623_214011 günü boyunca standlarda toplamda 150.000 adet şarap degustasyon için servis edilmiş ve akşam saat 22:45 – 23:00 arasındaki 15 dakikalık süre boyunca (ki o dakikalarda ben de oradaydım mahşeri kalabalığı gayet iyi yaşadım…) tüm standlarda tam 5018 degustasyonu servisi yapılmış ki bu rakam her 6 saniyeye bir şarap servisi demek !

Bir başka ilginç olay ise, festival sırasında hamile bir kadının festival alanında sancılanıp suyunun gelmesi üzerine hastaneye kaldırılmasının ardından bebeğini doğurması ve yeni doğan bebeğe Bordeaux Şarap Festivali’ni düzenleyen organizatörlerin “ömür boyu” giriş bileti vermesi…

Ne diyelim… bizim açımızdan üzerine konuşulacak ve yazacak o kadar çok şey var ki…

Bordeaux, Fransa, Fransız şarapları, Şarap festivalleri, şarap dünyası, şarap gezileri, şarap turizmi içinde yayınlandı | Yorum bırakın

Benim İspanyam… (-3- Santiago de Compostela, A Coruña, Cambados)

Santiago de Compostela:

Kutsal hac yolu olan “Camino de Santiago”nun resmi olarak son durağı olan Santiago de Compostela’da hayatgalicia-santiago2 belki de bir nevi Praza do Obradorio’ya açılan sokaklardan ibarettir. Özellikle birbirine paralel iki sokak olan Rua do Franco ile Rua Raiña üzerinde bolca tapas bar ve restoran bulunur. Buradaki barlardan herhangi biri size Padron Biberi’nden Galicia usulü Empanada’ya, bölgenin enfes kabuklu deniz ürünlerinden Albariño şaraplarına sayısız seçenek sunar… Benim burada girip beğenmediğim bir yer olmadı ancak bu bölgede farklı bir yerden bahsedecektim, o da süper keyifli bir şarap barı/şarap mağazası olacaktı ancak bu yazıyı hazırladığım sırada üzüntüyle öğrendim ki 85 yıllık tarihinin ardından Rua Raiña 3 numaradaki “Vinoteca O Beiro” kapanmış ki umarım bu geçici bir durumdur ve O Beiro kapılarını tekrardan açar…

galicia-santiago4Restaurante O’42 (Rua do Franco, 42): Burası Compostela’daki diğer birçok yer gibi Galicia’ya özgü deniz mahsullü yemekleri çok iyi yapan yerlerden biri. Ayrıca et severler için de güzel seçenekler var. Ama yine de Galicia’ya özgü pardon biberinden Empanada’ya, deniz tarağından, midye türevlerine, karideslerden, ahtapota muhteşem bir ziyafet sizleri bekliyor diyebilirim. Tabi ki tüm bunların yanında bölgeye özgü güzel bir Albariño çok ama çok iyi gider. Albariño’ya alternatif olarak da Godello öneririm… Kırmızılar içinse Bierzo, Ribeira Sacra ve Monterrei bölgeleri mutlaka denenmeli…

A Coruña:

San Sebastian’da La Concha plajına benzer nitelikteki Riazor Plajı ile A Coruña için doğal bir deniz mahsulleri cenneti denilebilir. Buradan Pontevedra ve sonrasında Vigo’ya kadar uzanan hat boyunca kabuklu deniz ürünleri zirve yapar ve İspanya’nın bu bölgesinin en ilginç deniz ürünü Percebes de burada gurme sofralarındaki yerini alır… Şehir merkezinde Rua Esterella ve çevresi keyifli barların bulunduğu güzel bir alternatif.. Daha turistik diyebileceğim Maria Pita meydanı civarlarında da güzel restoranlar ve barlar var..

A Taberna de Cunqueiro (Rua Esterella 22): Burası Rua Esterella’da yer alangalicia-santiago3 tapas barlardan biri… Burada benim hoşuma giden şeylerden biri güzel ve geniş sayılabilecek bir şarap menüsü bulunması ve fiyatların da oldukça uygun olmasıydı… Bu anlamda bol şarap içmek ve yanında da lezzetli tapaslar yemek isteyenler için birebir… Kalabalık bir grupsanız güzel bir magnum şişe de açtırabilirsiniz…

Casa Claudio (Calle de San Andrés, 113): Coruña’ya gelip şarap ve gurme ürünleri almak isteyenler için önerebileceğim güzel bir adres Casa Claudio. Burada İspanya’nın tüm bölgelerinden çok iyi şarap örnekleri olmasının yanında yöresel likörler ve diğer alkollü içkiler de raflarda sıralanmış. Ayrıca burada esas bakıp alın diyeceğim ürünler ise konserve kabuklu deniz ürünleri… Özellikle Bask bölgesinden Galicia’ya uzanan Atlantik hattında çok iyi deniz mahsulü konserveleri var ve bunlar bizdeki gibi değil çok daha gastronomik boyutta hazırlanıp kullanılıyor…

Cambados:

Rias Baixas’ın göbeğinde Pontevedra’ya doğru inerken batıya yönelip süper sevimli balıkçı kasabası Cambados’a uğrarsanız eğer, önce kasabanın girişine yakın Martin Codax şaraphanesinde bolca Albariño tadın ve bölge teruarı hakkında şaraphaneden bilgi alın, sonrasında da Cambados’taki sevimli Casa Pintos’ta kendinize bir ziyafet çekin…

20130902_144540Casa Pintos (Calle de Montiño de Abaixo, 13): “Spain on the Road Again” herhalde bir ülke gastronomisi hakkında yapılmış en güzel programlardan biridir. New York Times yazarı Mark Bittman, Oscar ödüllü yıldız Gwenyth Paltrow, Claudia Bassols ve ünlü İtalyan şef Mario Batali’nin yer aldığı programın Galicia ile ilgili bölümünde gittikleri yerlerden biri olan Cambados’daki Casa Pintos açıkçası bizi de mest etti. Deniz ürünlerini bir yana bırakıyorum buraya sadece mekanın sahiplerinden Maria Teresa’nın yaptığı peynirli tatlı için bile gidilir. Şarap olarak kendi yaptıkları Albariño’larını getiriyorlar. Öncelikle okyanustan taze çıkmış çiğ istiridye ile başlayın ve ardından mutlaka Navajas (sülünes), deniz tarağı, kum midyesi ve pimientos de padron ile devam edin. Bunlardan başka kabuklu olarak taze ne varsa deneyin derim… Süper bir final için mutlaka Maria Teresa’nın peynirli tatlısını sorun…

Albarino, Bierzo, Galicia, gastronomi, gastroturizm, Restoranlar, Rias Baixas, yemek-şarap uyumu, şarap bar, şarap dünyası, şarap gezileri, şarap turizmi, İspanya, İspanyol Şarapları içinde yayınlandı | 2 Yorum

Benim İspanyam… (-2- San Sebastian/Getaria/Bilbao/Pamplona/Logroño)

San Sebastian/Donostia:

SONY DSC

SONY DSC

Üzerinde fazla konuşmaya gerek olmayan bir memlekettir San Sebastian veya Bask diliyle Donostia… İspanya’nın çok kültürlü yapısını yansıtan en güzel yerlerden biri olan Bask Ülkesi’nde (Pais Vasco) muazzam güzellikte bir şehirdir kendileri… Bana “nerede yaşamak istersin?” diye sorsalar hiç düşünmeden ilk üçe koyacağım güzeller güzeli San Sebastian’da Bask mutfağının doruk yaptığını, dünyada kişi başına en fazla Michelin yıldızlı restoranın düştüğünü, inanılmaz güzel pintxo barlarda deniz mahsullerinin envai çeşidinin bulunduğunu anlatmak burada olup bitenin çok çok küçük bir porsiyonu olur sadece… Özellikle eski şehir (Parte Vieja) tarafındaki Pintxo Bar’ların tamamı iyidir, bazıları çok iyidir ve bu böyle gider… Burada yazacaklarım benim çok iyi bulduklarım arasında olmakla birlikte bana göre bunların da üzerinde olan ve gerçekten şimdiye kadar gittiğim en iyi Pintxo Bar olan Aloña Berri (üstelik eski şehir bölgesinde değil, nehrin karşı tarafındaki mahalledeydi) ne yazık ki kapanmış ve bu yazıya dahil edememenin üzüntüsünü yaşıyorum… Bunun dışında Michelin yıldızlı restoranların hepsine gidebilirsiniz tabi ki, bunlara saygım sonsuz…

Garbola (Paseo de Colon, 11): Listenin başına klasik bir pintxo bar bekleyenler azgarbola2 biraz sabretsin ben öncelikle Paseo de Colon üzerinde yer alan ve bana göre San Sebastian’ın en keyifli barı Garbola’dan bahsedeyim… Gregorio Martinez (kısa adıyla Goyo) yıllardır bu barın değişmeyen yüzü olarak en klasik Cin-tonik’ten çok iyi Mojito’lara ve kendine özgü kokteyllere kadar müthiş kokteyller yapıyor… Ben Mojito hayranı birisi olarak burada içtiğim Mojito’yu halen unutmuyorum… Daha da ötesi kıtır ekmek üstünde enfes pintxo’lar yapıyorlar ve kokteyllerle birlikte çok iyi gidiyor…

SONY DSC

SONY DSC

La Muralla (Calle Embeltran, 3): San Sebastian’ın eski şehrinin (Parte Vieja) içinde yer alan La Muralla Michelin rehberinde yer alan restoranlardan. Şarap dahil fiyat-kalite dengesi oldukça iyi klasik Bask mutfağından örneklerinin belki bir seviye daha modern stilde sunulduğu (Txipirones veya ‘Bacalao al pil pil’ gibi) set menüleri var ve gerek deniz mahsulleri gerekse de et yemekleri çok iyi seviyede diyebilirim. İspanya’da Michelin rehberine girmiş ve yıldız alabilecek kadar iyi ayarda o kadar çok restoran var ki… La Muralla da benim için bunlardan biri. La Muralla’yı keşfetmemiz esas olarak kardeş restoranı La Fabrica’da yer olmamasıyla oldu. La Fabrica’ya gidip yer bulamayınca La Muralla’da yer bulduk ve iyi ki de burada bulunmuşuz diyorum…

Ganbara (San Jeronimo, 21): Burası şehrin belki de en meşhur tapas bar/restoranlarından biri. Sadece pintxo usulü tapaslar değil aynı zamanda klasik Bask mutfağından seçkilerin de olduğu oldukça iyi bir restoranı da var. Eğer restoran tarafında oturmak isterseniz özellikle Txipirones en su tinta (kendi mürekkebinde pişmiş mürekkep balığı), Kokotxas de bacalao (Morina balığı yanağı) mutlaka deneyin.. 2 kişilik balık seçeneklerini de bakmakta fayda var…

La Cuchara de San Telmo (Calle 31 de Agosto, 28): Hola’ya gelen bazı müşterilerim bana San Sebastian’da bazı yerlerde hep ayakta yemek zorunda olduklarından hiç memnun olmadıklarını anlatmışlardı. İçimden onları Allah’a havale ettikten sonra aklıma La Cuchara de San Telmo geldi… Eğer siz de “ben oturmadan yemek yiyemem, burası çok kalabalık, ben siparişimin hızlı gelmesini isterim vs” gibilerindenseniz, bir alttaki yere geçin derim… La Cuchara de San Telmo’ya gitmek için Calle 31 Agosto’dan San Telmo müzesine dönüp sokağın sonuna kadar yürüyün, mekan hemen sağ köşede kalıyor. Bulunması biraz zor bir sokakta gibi görünse de burayı bulup içine bir kere girdikten sonra bir daha çıkmak istemiyor insan. Burada benim Hola’da da uyguladığım menü üzerinden pintxo sipariş etme yöntemi var… Ayrıca modern stil daha küçük porsiyonlu yaratıcı yemekler de menüde yerini almış durumda. Ayrıca menüde çok iyi ravioli ve risotto seçenekleri de var.

Gandarias Jatetxea (Calle 31 de Agosto, 23): Yukarıda da yazdığım gibi San

SONY DSC

SONY DSC

Sebastian’ın Eski Şehir bölgesinde özellikle hemen her sokakta hatırı sayılır derecede iyi pintxo barlar mevcut. Bazı barlar sadece pintxo servisi verirken bazıları hem pintxo hem de klasik restoran servisi de vermekte. Gandarias da bunlardan biri ve iyi olan taraflarından biri de şarap konusunda çok iyi seçenekleri olması. Hatta ciddi bir sherry listesi de var üstelik…

Borda Berri (Calle Fermin Calbeton, 12): Yine tıpkı La Cuchara de San Telmo gibi Türkiye’de uygulanması çok zor olabilecek yani oturma düzeni olmayan bir mekan da Calle Fermin Calbeton’daki Borda Berri… Stil ve kalite anlamında La Cuchara de San Telmo’ya çok benzeyen bu mekan ağırlıklı olarak küçük porsiyon tapas stili yemekleri ile ünlü. Bardaki tahta menüden siparişinizi verin ve müthiş lezzetleri bir kadeh Txakoli veya Sidra eşliğinde beklemeye koyulun…

Txepetxa (Calle Pescaderia, 5): Hola’da sunduğum en sevilen pintxo’lardan olan ton balıklı ançüezli ve sardalyalı pintxoların anavatanı diyebileceğim Txepetxa özellikle ançüez, sardalya vb pintxoları ile ünlü… Burada aksiyona gilda ile başlamanızı öneririm…

Getaria:

San Sebastian’dan arabayla yaklaşık 30 dakika uzaklıktaki balıkçı köyü Getaria çok iyi balık restoranlarıyla gastronomi dünyasında oldukça ünlü bir yer. Ülkemizde son yıllarda özellikle Vedat Milor’un yazılarında sıklıkla bahsettiği 1 Michelin yıldızlı balık restoranı Elkano da bulunuyor. San Sebastian’da pintxo barlarda sohbet ettiğim birçok kişi bana Elkano’nun çok iyi bir yer olduğunu ancak en az onun kadar iyi ve hatta fiyat kalitede ondan daha iyi bir yerden bahsettiler: Asador Astillero…

astilleroAsador Astillero (Muelle, 1): Getaria balıkçı limanına bakan Asador Astillero, Kuzey İspanya sularından çıkan en taze balıkların ve kabukluların muhtemelen yeryüzünde en iyi şekilde pişirildiği yerlerden biri olsa gerek… Yengeç, karides, midye türevlerinden, balık yanağına (kokotxa), Bask mutfağına ait en geleneksel morina balığı yemeklerinden efsane Atlantik Kalkan’ına her şeyin çok ama çok iyi yapıldığı gerçekten sağlam bir balık restoranı burası… Getaria’nın aynı zamanda iyi bir Txakoli şarabı apelasyonu olduğunu düşünürsek, yemeklerin yanında hangi şarabın içileceğini fazla düşünmemek gerek… Bu arada restoranın altında girişte çok güzel bir konserve ve şarap dükkanı var, yemekten sonra buraya mutlaka uğrayıp yerel konservelerden ve Getaria bölgesi Txakoli’lerden mutlaka alın derim…

Bilbao:

Şehircilikte Bilbao efekti olarak adlandırılan Guggenheim Müzesi’nin bulunduğu Bilbao bana genelde az biraz kasvetli bir şehir gelir. Yağmurun yağmadığı güneşli bir güne denk gelirseniz şanslısınız demektir. Böyle bir günde Bilbao’da bulunursanız mutlaka tadını çıkarın derim. Eski şehir sokaklarında (Casco Viejo) bolca bulunan pintxo barlara bir alternatif de Plaza Nueva üzerinde yer alanlardır. Ancak ben bu yazıda Bilbao’da bulunduğum sırada gittiğim üst segment bir restoranı ele aldım: Mina…

Mina (Muelle Marzana): Bilbao şehir merkezini ikiye bölen Nervion nehrinin sol

SONY DSC

SONY DSC

yakasında (eski şehrin karşısı) kalan Mina’ya ilk gittiğimde Michelin rehberinde değildi. Ancak burada yaşadığımız deneyim hem lezzet hem de servis adına öyle iyiydi ki masadaki herkese buranın çok rahat Michelin yıldızı alması gerektiğinden bahsettim… ve aldı da… Şu an Mina’nın 1 Michelin yıldızı var ve bunu 2’ye çıkarmak için uğraştıklarından eminim. Degüstasyon menulerinden gitmenizi tavsiye ederim, 10’lu veya 7’li degüstasyon menüleri var… Fiyat-kalite olarak İspanya’daki tek yıldızlı Michelin’ler içerisinde iyi olanlarından sayılabilir kanımca… Mutlaka rezervasyon yaptırın…

Pamplona:

Dünya’nın tartışmasız en ünlü ve en çılgın festivallerinden “San Fermin”in yapıldığı Pamplona’da tapas adına özellikle bir yer bu işlere meraklı tüm İspanyollar tarafından biliniyor: Bar Gaucho…

gaucho2Bar Gaucho (Calle de Espoz y Mina, 7): Hola’ya bazen Pamplonalı İspanyol müşteriler gelirdi, “Pamplona’da Bar Gaucho’ya gittim ve çok beğendim” dediğim zaman gözleri dolardı, zira Bar Gaucho en az San Fermin festivali kadar değerli bir varlık Pamplonalılar için… Burası bana göre İspanya’daki en iyi tapas barlardan biri… Yani bunu neye göre belirlediğimi gerçekten bilmiyorum desem yalan olmaz sadece İspanya’da bulunduğum onlarca tapas bar arasında bir seçmece yapsam kesinlikle ilk 5te olacak bir mekan Bar Gaucho… Kesinlikle sıcak stil tapaslarından ve bilhassa eğer varsa kaz/ördek ciğerli olanlardan deneyin derim… Muazzam bir sos dengesi var tapaslarda… Tapaslara konulan soslar ekstra olarak tapası üst düzey bir noktaya ulaştırıyor…

Bonus – Europa (Calle de Espoz y Mina, 11): Pamplona şehir merkezinde bulunan tek

SONY DSC

SONY DSC

Michelin yıldızlı iki restorandan biri olan Europa Bar Gaucho ile aynı sokakta yer alıyor ve Hotel Europa’ya bağlı bir restoran. Burası özellikle şarap dahil güzel ve uygun fiyatlı menü sunabilen iyi bir restoran diyebilirim. Degüstasyon menüsünde her bir yemekle şarap eşleşmesi dahil 80 Euro’nun altında bir bedel ödüyorsunuz ki bu rakam Michelin yıldızlı bir restoran için gerçekten çok iyi. Ayrıca tahmin edilebileceği üzere çok iyi bir şarap menüsü var ve fiyatlar da (özellikle de ülkemizle karşılaştırdığımda) inanılmaz komik kalıyor… Mutlaka rezervasyon yaptırın…

Logroño:

İspanya’nın en ünlü şarap bölgesi La Rioja’yı ziyaret edenler genelde Logroño’da kalır. Bu şehir aynı zamanda Camino de Santiago’nun en önemli duraklarından biri olduğundan şehrin tarihi merkezinde bolca hacıya ve yerlerde de Camino de Santiago’ya özgü deniz kabuğu işaretlerine rastlamak pekala mümkün. Burada iki yer benim için çok önemli. Birisi bir mekan değil, komple bir sokak; Calle Laurel ve diğeri de İspanya’da yiyebileceğiniz en iyi Chuleta (pirzola) mekanlarından birisi olan Taberna Herrerias…

SONY DSC

SONY DSC

Calle del Laurel: İspanya’daki birçok şehirde olduğu gibi Logroño’da da özellikle tapas barlara ve çeşitli restoranlara ayrılmış bir sokaklar grubu var ve merkezinde de Calle Laurel yer alıyor… Burası aslında Calle San Agustin, Calle Capitan Gallanza, Travesia del Laurel ile birleşince gayriresmi bir açıkhava gastronomi kompleksi oluşturan süper keyifli bir bölge. Laurel belki 3 metre genişliğinde uzunca bir sokak ancak sağlı sollu çok güzel tapas barlar, restoranlar ve şarap barları var… Burada tek bir mekanda takılmayın derim, bardan bara birkaç tapas atarak ve birer kadeh içerek farklı barları deneyin, çok daha keyifli olacaktır…

Taberna Herrerias: Hola’yı birgün ziyaret eden Amerikalı misafirlerimiz vardı.herrerias Onlardan bir tanesi salata tarzı bir şeyler istedi ve ben de ona Herrerias’ta gördüğüm usülde ve tesadüfen o gün taze olarak köyden gelen büyük boy domateslerden yaptığım bol zeytinyağlı ve deniz tuzlu en basitinden ve en lezzetlisinden bir domates salatası yaptım… Amerikalı misafirimiz bu kadar olan bir şey nasıl bu kadar lezzetli olabilir diye sorup duruyordu kendi kendine… Burada aslında işin özü “corazon de buey” olarak da adlandırılan büyük boy domatesleri dilimleyip üzerine çok kaliteli zeytinyağı ve deniz tuzu ile çeşnilendirmek… başka hiçbir şeye gerek yok, muazzam bir lezzet… Herrerias’ın spesiyalitesi olan ve İspanya’nın birçok yerinde İspanyolca chuletas olarak adlandırılan barbekü stil pirzola yemeklerinin yanında özellikle sebze yemekleri de çok başarılı… Sebzeleri mutlaka mevsim sebzelerinden ve organik olanlardan seçiyorlar.. et yemeyenler için tüm İspanya’da olduğu gibi menüde deniz mahsulleri de burada da mevcut tabi ama hazır Rioja bölgesindeyken ve sağlam kırmızı şaraplar varken benim tavsiyem güzel bir sebze başlangıcı yapıp arkadan leziz bir ızgara et söylemek yönünde…

Bilbao, gastronomi, gastroturizm, Logrono, Pamplona, Restoranlar, Rioja, san sebastian, şarap gezileri, şarap turizmi, İspanya, İspanyol Şarapları içinde yayınlandı | Yorum bırakın

Benim İspanyam (-1- Barcelona & Madrid)

Hazır tatil ayları yaklaşıyorken şarap ve gastronomi severler için şöyle keyifli bir İspanya rehberi yazayım istedim. Tabi burada yazacaklarım tamamen İspanya’da benim bizzat deneyimlediğim ve en beğendiğim yerlerden oluşmakta. Burada yazdıklarımdan çok daha fazla yere gitmiş olmakla birlikte bunlar benim hep aklımda kalan ve bu şehirlere her gittiğimde de mutlaka tekrardan uğradığım yerler oldu… Kısacası bu yazı dizisi “benim İspanyamı” oluşturmakta…

Barcelona

Listeye Barcelona’dan başlayalım… Şüphesiz hemen herkesin İspanya denince ilk aklına gelen yerlerden birisi olmakla birlikte muhtemelen birçok Türk’ün de İspanya’daki ilk uğrak yeri… La Rambla’sından, Barceloneta plajına, Gaudi’den, La Boqueria pazarına yapılacak, görülecek ve tabi ki tadılacak çok şey var… Şurası bir gerçek ki yıllar geçtikçe Barcelona hem daha turistik bir yer olmaya başladı (belediye başkanı bile artık daha fazla turist istemiyoruz diye açıklama yapmıştı yanlış hatırlamıyorsam) hem de Katalan kimliğinin daha da öne çıkmasıyla İspanya’dan gittikçe uzaklaştı… Artık eskisine göre çok daha pahalı bir şehir olmakla birlikte özellikle gerek Katalan kültürü, gerekse de Akdeniz ve hatta kuzeydeki Bask kültürünü de içine alarak bütünsel ve süper lezzetli bir gastronomi varlığı mevcut şehirde…

20160119_123704Pinotxo (La Boqueria Pazarı): Bana “her gün nerede yemek istersin?” diye sorsalar muhtemelen listede ilk üçte yer alacak yerlerden biridir Pinotxo… Barcelona’ya her gidişimde mutlaka bir öğle yemeğini buraya ayırdığım Pinotxo, La Boqueria pazarındaki diğer birçok yer gibi en taze ürünleri kullanmanın yanında şehrin Katalan kimliğini de en iyi yansıtan yerlerden birisi hiç şüphesiz. Burada mekanın yıllardır değişmeyen yüzü olan, papyonu ve en sempatik tavırlarıyla Barcelona’nın en tanındık simalarından Juan’dan, Katalan mutfağına özgü günün tencere yemeklerinden ne varsa getirmelerini söylerim… Eğer varsa caracoles (salyangoz yahnisi), tripa (işkembe) ve garbanzos (Katalan usulü nohut) mutlaka isteyin derim. Deniz mahsullerinden berberechos (kum midyesi), navajas (sülünes) ve gambas (karides) mutlaka denenmesi gereken lezzetlerden… ve tabi ki hepsinin yanında da bir kadeh Cava…

Orio (Carrer Ferran, 38): Blogumda daha önce de bahsettiğim Orio’nun uzun adı aslında20160119_180632 “Orio Gastronomia Vasca” olarak geçmekte ve adından da anlaşıldığı üzere esas olarak Bask mutfağını temel alan bir restoran. Güzel ve uzun bir “pintxo” barı var ve buraya her geldiğimde önce pintxo bardaki taze pintxoları denemeye koyuluyorum.. Ardından taze istiridyelerden istedikten sonra menüde Bask mutfağına has lezzetleri sipariş ediyorum… Güzelce de bir şarap menüleri olmakla beraber farklı stilde şarapları kadehte alabiliyorsunuz… Ve tabi ki Txakoli buranın olmazsa olmazlarından…

20160120_202800Can Sole (Carrer de Sant Carles, 4): Bana “Barcelona’da nerede paella yiyebiliriz?” diye sorduklarında söyleyebileceğim tek adres olan Can Sole 1903’ten kalma Barceloneta bölgesinde bir deniz mahsulleri restoranı… Buranın esas yemeği paella ve türevleri tabi ki ancak çok da iyi “Fideua” (bir çeşit erişte) yapıyorlar… Restoranın girişindeki açık mutfak sadece Paella’ya ayrılmış durumda ve koca bir tencerede kaynayan deniz mahsulleri suyu paella’nın müthiş lezzetli temelini oluşturuyor… Pirinç olarak sadece “Bomba” pirinci kullanıyorlar ve porsiyonlar öyle böyle değil ciddi anlamda büyük… Birçok İspanyol restoranı gibi burası hakkını verecek nitelikte güzel bir şarap menüsü oluşturmuş ve şarap fiyatları son derece uygun… Buraya giderseniz tavsiye edeceğim şarap olan Ribeiro bölgesinden Cuñas Davia’yı (70% Treixadura, 20% Ribeiro, 5% Lourerira, 5% Lado e Torrente kupajı) mutlaka deneyin derim…

Can Culleretes (Carrer d’en Quintana, 5) : Eski restoranları severim; hele hele gerçek20160119_223845 anlamda tarih kokan eski restoranların kalbimdeki yeri başkadır. Genelde bu tarz yerlerde eskiye has özellikler ararım, önceleri neler yapıyorlarmış, nasıl bir değişime uğramışlar, burada kimler gelmiş yemiş… Az buz değil 1786’dan beri ayakta duran bir restoran Can Culleretes… Bu haliyle kendini Barcelona’nın en eski restoranı yapıyor doğal olarak. Burada modernlik vs aramak gereksiz. Klasik usul bir şehir lokantası ve doğal olarak esaslı Katalan mutfağı ögeleri hakim menüde. Bunların da başında bolca deniz mahsulü ve Katalan usulü yahni geliyor… Akşam yemeği için kapılarını saat tam 21:00’de yakınlardaki kilisenin çanlarını çalmasıyla açıyorlar, o saate kadar aç kalırız derseniz öncesinde hemen yakınlarında yer alan yukarıda yazdığım Orio’ya gidip birkaç pincho’yu mideye indirmenizi öneririm…

20160118_193230Ciudad Condal (Rambla de Catalunya, 18): Şehrin belki de en ünlü ve en büyük tapas barlarından biri. Büyük olması her ne kadar bir dezavantaj gibi görünse de taze malzeme, hızlı ve iyi bir servis sundukları için her daim popüler olan bir mekan burası. Burada önce “Montaditos” olarak adlandırılan aslında “Pintxo” stilinde tapaslar olan ekmek üzeri tapaslarla başlayıp sonrasında klasik deniz mahsullerinden tortilla’ya, mantardan enginara ve tabi ki İspanyol jambonlarından manchego peynirine kadar çeşit çeşit tapasın lezzetine bakabilirsiniz. Ayrıca küçük bir kağıtta “günün tapas menüsü” var oradan da mutlaka bir şeyler deneyin derim… Akşamları çoğunlukla sıra olur ama büyük bir mekan ve hızlı servisi olduğundan çok uzun beklenmiyor, biraz sabrederseniz kısa zamanda size masa ayarlarlar… Sıraya girmek istemezseniz önceden rezervasyon yaptırın derim. Açıkçası böyle büyük bir tapas barını ülkemizde açmak bana göre imkansız zira en basitinden malzeme olarak zaten bu kadar çeşidi bir arada bulundurmak mümkün değil (hele ki sülünesin (navajas) yem olarak satıldığı bir ülkedeyseniz…) o yüzden buraya gidip “keşke bizde de böyle yerler olsa” gibisinden muhabbet eden dostlara sesleniyorum, boşuna hayal etmeyin, olmaz, olamaz…

La Bodegueta del Poble Sec (Carrer de Bilai, 47): Barcelonalılar’dan aldığım bilgiye20160120_142726 göre şehir merkezinin yıl boyu aşırı turistik olmasıyla beraber son dönemlerde yerel halk farklı yerlerdeki mekanları tercih etmeye başlamış. Bunlardan biri olan “Poble Sec” bölgesindeki ‘Carrer de Bilai’ trafiğe kapalı uzunca bir sokak. Farklı stilde restoran ve barın olduğu sokağı son gittiğimde gündüz ziyaret ederken öğle yemeği için sevimli bir mekan keşfettim : La Bodegueta… Özellikle geleneksel Katalan mutfağının hakim olduğu menüde tipik “Cocina Casera” yani “Ev yemekleri” hakim… Sofra şarabıyla beraber keyifli menü seçenekleri var…

Vila Viniteca (Carrer Agullers, 9): Barri Gotic’in kuzeyine doğru Via Laietana’yı geçtikten sonra acayip güzel bir sokak olan Agullers’te yer alan Vila Viniteca’da sadece İspanya’dan değil aynı zamanda eski ve yeni dünyadan da çok iyi örneklerin olduğu 4500’den fazla çeşit şarap var. Şarap meraklıları için kesinlikle tavsiye ettiğim bir yer. Aynı zamanda farklı zamanlarda tadım etkinlikleri de düzenliyorlar. Web sitelerinden takip edebilirsiniz…

Madrid

Konuştuğum birçok Türk’ün sebebini hiçbir zaman anlayamadığım ve hiç katılmadığım bir şekilde Ankara’ya benzettiği Madrid, Araplar tarafından kurulmasının ardından her daim sadece İspanya’nın değil aynı zamanda Avrupa’nın en önemli yerleşim yerlerinden biri oldu… Tartışmasız olarak İspanyol kültürünün en iyi hissedildiği şehirlerden biri olan Madrid, son yıllarda gastronomi anlamında son derece ön plana çıktı ve hatta bence Barcelona’ya göre fiyat-kalitede daha da ileri gitti… Bardan bara gezme (bar hopping) modelinin en güzel ve en keyifli örneklerinin bulunduğu Madrid’de favori bölgem her zaman La Latina olmuştur… Hola’daki müşterilerim birçok kez bana “Barcelona mı Madrid mi?” diye sorduklarında cevabım her daim netti: “Madrid !”…

20160123_210024San Miguel Pazarı (Mercado de San Miguel): “Barcelona’da La Boqueria pazarı neyse Madrid’de San Miguel o…” gibisinden bir yaklaşım bence fazla basit kalır… Bir kere burada pazar tezgahları yok, sadece yeme-içme noktaları var ama öyle böyle değil tüm İspanya’yı temsil eden bir anlayış var. Yani burada İspanya’nın tamamına özgü gastronomik olguları bir arada yaşıyorsunuz. Bir köşede Galicia’dan gelen Percebes’ler dururken bir başka köşede Salamanca’nın Jamon Iberico’ları, bir diğer köşede Endülüs’ün Salmorejo’su yer alıyor… Burada sadece şarap servisi veren Pinkleton & Wine’da şaraplarınızı alıp farklı bir noktadan istediğiniz tapasla beraber şarabınızı içmeye devam edebilirsiniz… San Miguel, Madrid’e her geldiğimde özellikle öğleden sonra şarap içmeye ve birkaç tapas atmaya gittiğim bir yer … Akşam yemeğini de burada yiyebilirsiniz elbette…

La Cruzada (Calle de la Amnistia, 8): 1827’den beri ayakta duran Madrid’in eski barı20160121_185608 olan La Cruzada’da çok güzel bir şarap menüsü var ve mekanın arka tarafında da oturup klasik Madrid yemeklerini yiyebileceğiniz bir restoranı var. Ben buraya geldiğimde bar ortamında oturup menüden farklı şarapları kadehte alıp keşfetmeyi seviyorum.. tabi ki de barmen şarabın yanında tapasını da veriyor..

20160122_225630Taberna Palo Cortado (Calle Union, 8): La Cruzada’ya çok yakın olan Taberna Palo Cortado, Madrid’e son gittiğimde keşfettiğim süper keyifli bir mekan. Şarap severlerin adından da tahmin edebileceği üzere burası direk olarak Endülüs şaraplarına ve özellikle de Sherry üzerine yoğunlaşmış bir mekan. Girişte ön tarafta küçük bir barı var ve arkada da bir restoran alanı var… Burası son gidişimde Madrid’de bar hopping yaparken en sevdiğim mekanlardan biri oldu ve tüm sherry stili şarapları kadehte içme fırsatı buldum.. Sherry’leri keşfetmek ve stil farklılıklarını öğrenmek için birebir…

Taberna Almendro (Calle del Almendro): Yukarıda da yazdığım gibi La Latina benim20160121_205213 Madrid’de en sevdiğim bölge.. Sadece tarihi dokusundan değil aynı zamanda her sokağında acayip güzel barlar ve restoranlar olmasının da bunda büyük etkisi var tabi.. Almendro, kelime anlamıyla İspanyolca’da “badem ağacı” demek ve badem de İspanya’nın en önemli varlıklarından birisi (Dünya’nın en büyük ikinci badem üreticisinin İspanya olduğunu ayrıca hatırlatmak gerek sanırım)… Ülkenin birçok bölgesinde badem ve bademe özgü yemekler/tatlılar yapılır ve doğal olarak badem tapas barların ayrılmaz bir parçasıdır. Almendro, minik masalarda oturduğunuz oldukça keyifli bir tapas bar ve benim favorim burada bir kadeh manzanilla eşliğinde badem ve yeşil zeytin…

20160123_210024Restaurante Los Mariscos (Calle de la Nuestra Señora de las Mercedes, 5): Madrid’in biraz klasik merkezinden uzaklaşıp güneydoğu bölgesindeki Numancia mahallesine uzanalım. La Liga’da varlığını sürdüren orta direk Madrid takımı Rayo Vallecano’nu bilenler bilir, Los Mariscos Rayo Vallecano’nun stadı olan Vallecas’a yakın bir yerde konumlanıyor… Adından da anlaşılacağı üzere deniz mahsulleri üzerine çalışan bu restoran aslında İspanya’nın özellikle karides ve kabuklu deniz mahsulleri üzerine çeşitliliğinin ve aynı zamanda ülkemize kıyasla ne kadar ucuz olduğunun anlaşılması açısından mutlaka gidilmesi gereken bir yer. Tamamen yerellerin gittiği bu mekanda şarap dahil 55 Euro’luk 2 kişilik fiks menü alıp kendinize aralarında büyükçe bir kabuklu deniz mahsulleri tabağı, ızgara etler, peynir ve şarküterinin de olduğu muazzam bir ziyafet çekebilirsiniz…

Botin (Calle Cuchilleros, 17): Tıpkı Barcelona’daki Can Culleretes gibi, Madrid’deki20160122_195605 Botin de şehrin en eski restoranı ama burası sadece Madrid için geçerli değil; Botin, 1725’te kurulmuş olan dünyanın en eski restoranı ve bu kategoride Guiness Dünya Rekorlar Kitabı’na girmiş… Bunu da gururla restoranın vitrininde sergiliyorlar… Tabi ki böyle bir mekan artık yerellikten çıkmış ve aşırı turistik olmuş durumda ancak neredeyse 300 yıllık bir tarihe sahip bir restoranda yemek yemek de her zaman denk gelecek bir şey değil, bu bakımdan Botin’e bir kere de olsa uğrayın derim. Benim tavsiyem paella vs istemeyin, direk olarak mekanın spesiyali olan fırında süt kuzusu (cordero asado) veya eğer yerseniz süt domuzu (cochinillo asado) söyleyin.. Yanında da güçlü bir İspanyol kırmızısı (Ribera, Toro, Somontano veya güzel bir Gran Reserva Rioja)… Ana yemek öncesi tavsiyelerim ise Segovia usulü mantar (Setas a la segoviana), Jamon Ibericolu sote enginar (alcachofas salteadas con jamon iberico) ve Morcilla de Burgos (Burgos’a özgü morcilla sucuğu)… Gitmeden önce mutlaka rezervasyon yaptırın…

Sidreria El Tigre (Calle de las Infantas, 23): Ünlü Cibeles çeşmesine yakın bir konumda olan ve klasik tapas kültürünü çok güzel bir şekilde hissettiren El Tigre’de sadece bira içerek karnınızı doyurabilirsiniz. Madridli gençlerin sıklıkla gittiği tapas barlardan biri olan El Tigre’ye gittiğinizde barmenden bir “caña” isteyin ve kendisinin size günün tapaslarından bir dolu tabak vermesini bekleyin… Ne kadar çok bira alırsanız o kadar çok tapas alırsınız bu arada… Ucuza tapas deneyimi yaşamak için birebir…

Casa de las Tostas (Calle de Argumosa, 29): Hola’yı açtığımda menüye koyduğum tostas stili tapas’ın dünya üzerindeki merkezi diyebileceğim Casa de las Tostas, Madrid’in belki de en kozmopolit mahallesi Lavapies’te yer alıyor. Burada 20 çeşit tostas var ve çoğunlukla fiyatlar hepsinde aynı… Burası Reina Sofia Sanat Galerisi’ne çok yakın ve öğlen müzeden çıktığınızda burada güzel bir öğle yemeği yiyebilirsiniz…

20160123_093323Los Artesanos 1902 (Calle San Martin, 2): Bazı rutinler hiç değişmez, yıllar boyu aynı kalır… Tıpkı Madrid’de klasik bir sabah kahvaltısı rutini gibi… Churros bizim halka tatlının uzunca ama normalde şekersiz olarak hazırlanmış versiyonu… Bunu yağda kızartıp üstüne toz şeker serperek veya çikolataya batırarak yemek ve yanında da cafe con leche (sütlü kahve) içmek sanırım bir Madridli için en klasik sabah kahvaltısı olsa gerek… Los Artesanos 1902, adından da anlaşıldığı üzere 1902’den beri Puerta del Sol meydanından Opera’ya uzanan Calle del Arenal’e çıkan sokaklardan birinde 100 yılı aşkın süredir faaliyet gösteren bir ‘Churreria’… Madrid’de birçok yerde bulabileceğiniz Churros mekanlarından birisi burası… Sabahları burada sadece Churros değil aynı zamanda taze domates rendesi, zeytinyağı ve kızarmış ekmek ile sunulan “barrita con tomate” yemek de müthiş keyifli…

Restaurante Vinoteca Garcia de la Navarra (Calle de Montalban, 3): Madrid’in meşhur20160122_122051 Postahane Binası’nın (Palacio de Cibeles) hemen arkasında kalan ‘Garcia de la Navarra’ bana göre şehirde şaraba adanmış en güzel mekanlardan birisi… Bar tarafında oturup farklı bölgelerden gelen iyi İspanyol şaraplarını kadehte içebilir veya arka taraftaki restoranda harika tapaslar yiyebilirsiniz… Domates tabağını kaçırmayın derim… Şarap severlerin mutlaka uğraması gereken bir yer… Gitmeden önce rezervasyon yaptırmanızı tavsiye ederim…

La Tintoreria Vinoteca (Calle Gurtubay, 4): Benim için Madrid’deki en özel yerlerden biri… Burası bir şarap mağazasından öte İspanyol şarapları üzerine küçük bir okul belki de… Buraya her gelişimde beni ağırlayan sevgili dostum Juan Luis’e “dükkana yeni neler geldi?” diye sorup sonrasında kendisinden az bilinen apelasyonlar, butik üreticiler, farklı üzüm çeşitleri hakkında bilgiler alırım… Burada sadece İspanyol şarapları değil aynı zamanda çok çok iyi bir Burgonya ve Şampanya seçenekleri de var.. Madrid’e gelip şarap satın almak isterseniz kesinlikle en başta önereceğim yerdir La Tintoreria… Buraya alternatif olarak önerebileceğim diğer şarap butikleri ise “Bodega Santa Cecilia” (Calle de Blasco de Garay, 74) ve “Lavinia” (Calle de José Ortega y Gasset, 16) diyebilirim…

El Brillante (Plaza Emperador Carlos V): Madrid’in ünlü barlarından olan El Brillante, Atocha tren istasyonunun karşısında yer alıyor… Buraya ister sabah saatlerinde uğrayıp churros veya barrita yiyebilirsiniz, isterseniz gün boyu servis edilen harika sandviçlerin (bocadillo) tadına bakabilirsiniz… Buranın klasiklerinden olan kalamarlı sandviç (bocadillo de calamares) Madrid’in iyilerinden olmakla beraber ben genelde öğle yemeği için buraya gittiğimde manchego- domates rendesi-jamon kombinasyonuyla güzel bir sandviç yaptırıp yanında da bir caña (su bardağında bira) sipariş ediyorum…

Museo del Jamon (herhangi biri): Benim gibi İspanyol jambonlarına meraklı olanlar için şehrin çeşitli yerlerinde konumlanmış olan ve “Jambon Müzesi” olarak adlandırılan “Museo del Jamon” barlarında ayaküstü bir şeyler atıştırıp yanında da bira içmek müthiş bir keyif… Sabahları giderseniz Madridlilerin bu barlarda yaptıkları eğlenceli sabah kahvaltılarını keşfedebilirsiniz de… veya öğleden sonra sadece biraya içmeye gidin, bardan önünüze birkaç tapas da vereceklerdir…

20160122_165057Jamones Husan de Salamanca (Calle de la Princesa, 25): Madrid’e gittiğinizde Plaza de España’daki Don Quijote ve Sancho Panza heykellerinin önünde fotoğraf çektirdikten sonra meydanın önündeki Calle de la Princesa’dan Moncloa yönüne doğru yürürseniz caddenin solunda kendini Salamanca’nın meşhur Jamon Iberico’larına adamış bir şarküteriye denk gelirsiniz: “Jamones Husan de Salamanca”… Meraklısı için gerçekten özel bir lezzet olan bellota jambonlarından kendinize güzel bir tabak hazırlatıp yanında da bir şeyler içmek isterseniz veya direk yol üstünde güzel bir sandviç yaptırmak isterseniz şiddetle tavsiye edebileceğim bir yerdir…

Sanlucar (Calle de San Isidro Labrador, 14): Tekrardan La Latina mahallesine dönüyoruz… Tıpkı Taberna Almendro gibi Sherry’e özgü bir mekan olan Sanlucar, belki de bir tık daha öteye giderek güneyin futbol takımlarının atkıları, flamenco ve boğa güreşine özgü malzemelerle, İspanya’nın güneyine has Endülüs kültürünü dekoruyla daha da hissettiriyor… Yaz sıcaklarında klasik ve güzel bir salmorejo ve bir kadeh Manzanilla için kesinlikle gidilmesi gereken bir mekan…

Taberna Tempranillo (Cava Baja, 38): Burası La Latina mahallesini neden sevdiğimi anlatan en güzel yerlerden biri… Adından da anlaşılacağı üzere konsept tamamen şarap üzerine kurulu müthiş sempatik, sıcak bir atmosfere sahip klasik bir Madrid tapas barı… Burada da tostas tipi ekmek üstü tapaslardan alıp yanına ister kadehte ister şişede onlarca çeşit İspanyol şarabını yudumlayabilirsiniz… Konseptte mekanın adına uygun olarak sadece İspanyol şarabı servis ediyorlar…

Melo’s Bar (Calle del Ave Maria, 44): Melo’s Lavapies mahallesinin en özel mekanlarından biri ve burayı özel yapan şey de hiç tartışmasız “Zapatilla” diye adlandırılan büyük kızarmış ekmek dilimleri arasında yaptıkları sandviçler… Burada bir şey yemeden önce aç olduğunuzdan emin olun derim zira ‘Zapatilla’ gerçekten iri bir sandviç (ayrıca yarım olarak da alabilirsiniz)… Zapatilla dışında burada mutlaka deneyin diyeceğim şeylerden biri de kroketler (croquetas)… Bir tapas barda olmazsa olmazlardan biri olan kroketleri Melo’s gerçekten iyi yapıyor…

Casa Gonzales (calle Leon, 12): Burası hep hayalini kurduğum işletmelerden biri… Anton Martin’in hemen kuzeyinde yer alan ve 1931’den beri faaliyette olan mekan hem şarküteri hem şarap butiği hem de tapas bar olarak faaliyet göstermekte… Mekanın spesiyalitesi aslında peynir ve şarap… Onlarca çeşit şarap ve peynirin yer aldığı Casa Gonzales’te güzel bir peynir – şarküteri tabağı yaptırıp ayrıca istediğiniz şişe şarabı açtırıp mekanda oturabilirsiniz.

Bonus: Gourmet Experience El Corte Ingles Callao : Avrupa’da diğer birçok şehirde olduğu 20160123_171718gibi Madrid’de de alışveriş merkezlerinde gastronomik merkez konsepti mevcut. Madrid’de alışveriş yapmak isteyenler için El Corte Ingles mağazalarını tercih edenlere önereceğim yer Plaza del Callao’daki El Corte Ingles olacak. Buranın en üst katında çok güzel bir gastronomi merkezi bulunmakta. Gran Via’yı içine alan çok hoş bir Madrid manzarası eşliğinde burada hamburgerden, Meksika mutfağına, Bask usulü pintxo’lardan istiridye barına ve hatta Marques de Riscal’in açtığı özel şarap barına kadar farklı çeşitte restoran ve bar deneyimi yaşayabilirsiniz.

barcelona, gastronomi, gastroturizm, Madrid, tapas, şarap bar, şarap gezileri, şarap turizmi, İspanya, İspanyol Şarapları içinde yayınlandı | Yorum bırakın

Muscadet’ye Colombard ekleyerek ruhunu şeytana satar mısın?

20160201_203354Loire şarapları fuarında Muscadet üreticilerinin en fazla konuştuğu konu şaraplarına Colombard ve/veya Chardonnay eklenip eklenmeyeceğiydi sanırım… Loire’ın Atlantik Okyanusu’nun havasını tamamen hissettirdiği bölgesi Pays Nantais’de Melon de Bourgogne üzümlerinden yapılan sek, süper canlı yapıda, yüksek asitli ve adeta okyanus suyu içiyormuş hissi veren tuzlumsu, mineral yoğunluktaki Muscadet’lerde pazarlamada zorluklar ve satışlarda düşüş olması sebebiyle bir süredir böyle bir tartışma var…

Özellikle “Apelasyon ve Ticareti Koruma Sendikası” olarak da çevirebileceğimiz “Syndicat de défense de l’appellation et le négoce” (SDAOC) bu konuda aktif rol alarak Muscadet’nin ‘reçetesini’ değiştirerek içerisine farklı bir sepaj daha katarak nihai tüketiciye farklı bir tat oluşturma fikrini öne sürmüş. 1937’den beri Muscadet apelasyonuna ait olan şartnamede yapılacak değişiklikle beraber daha aromatik bir şarap olması amaçlanmış. Bu fikir negosiyanlar tarafından da benimsenmiş durumda.

Bu arada satışlarda ve pazarlamadaki zorluklarla rağmen Muscadet bölgesindeki birçok bağcı özellikle yurtdışında tutulan ve aranan stilde denilebilecek türden “rezidüel şekeri daha fazla olan, daha aromatik” şarapları üretmeye yanaşmıyor. Birçoğu böyle bir şaraba “Muscadet” denilemeyeceğini söylüyor ve kendilerini negosiyanlara (şarap tüccarları) bağlayan sistem yerine kendilerinin ön plana çıkarılması ile birlikte çalışmalarının ve emeklerinin yani şaraplarının değerlenmesinin de fiyatlarını artırabileceği yönünde fikir beyan ediyorlar ve sistemde buna yönelik değişiklikler talep ediyorlar…

Yine geçen sene Le Parisien’de bu konuyla ilgili çıkan makalede kendisi hem bağcı hem de negosiyan olan Pierre-Jean Sauvion, çok az miktarda jenerik muscadet’nin piyasada pazarlandığından yakınarak, şaraba farklı bir sepaj eklenmesi taraftarı olduğunu bildirmiş ve “Muscadet’ye %10-15 oranında Colombard katılmasıyla ruhumuzu şeytana satmış sayılmayız, bu daha çok şarabı geliştirmeyi kabul etmektedir” diye konuşmuştu.

Konuştuğum bazı şarapsever Fransızlar Muscadet apelasyonunda kaliteye yönelik çalışmalar çerçevesinde bugün var olan 3 ayrı Cru oluşumunun da (Gorges, Le Pallet ve Clisson) buna bir çözüm olması gerektiğini söylüyorlar ancak belli ki bu yetmemiş olmalı zira Terre de Vins’de gördüğüm bir habere göre Muscadet için farklı Cru’lerin de gelmesi (Goulaine, Château-Thébaud, Monnières-Saint-Ficare ve Mouzillon-Tillières) çok büyük olasılık.

Colombard, Melon de Bourgogne, Muscadet içinde yayınlandı | Yorum bırakın

2016 Loire Şarapları Fuarı – Angers…

Bu yıl 1-3 Şubat tarihleri arasında Angers’deki Fuar Merkezi’nde yapılan 30. Loire Şarapları fuarına ilişkin genel değerlendirmelerimi yazayım istedim…

20160201_151404Beraber Irancy’deki St Vincent Tournante festivaline gittiğimiz Antalya’daki Karaf Şarap Evi’nin sahibi Mustafa Temimhan ile 2 gün boyunca fuarı gezip mümkün olduğunca farklı apelasyonları, bağları, üreticileri, şarap stillerini ve üzümleri tanımaya çalıştık. Fuarda Loire Vadisi’nin tamamını kapsayan 4 ana şarap bölgesi Pays Nantais, Anjou-Saumur, Touraine ve Centre Loire bölgelerinden gelen yaklaşık 400 şarap üreticisi, toplamda 85 apelasyon ve 6 IGP yer almıştı.

Kırmızı, roze, beyaz, tatlı ve köpüklü şarapların tüm stillerinin yer aldığı fuar adeta Loire şarapları üzerine 3 günlük geniş bir tadım okulu gibiydi diyebilirim. Bu anlamda diğer geniş ölçekli şarap fuarlarına göre çok daha konsantre ve tek bir bölgeye özgü olması önemli bir avantajdı… Hatta bu yıl ilk kez Loire vadisi boyunca üretim yapan artizanal bira ve Cidre (elma şarabı) üreticileri için de özel bir alan ayrılmıştı…

Fuar 2 ayrı holden oluşmuştu ve giriş holünde beyaz, tatlı ve köpüklü şaraplar için ana holde de kırmızı 20160201_164234 ve roze şaraplar için serbest tadım alanları yaratılmıştı. Diğer tüm şarap fuarlarında var mı bilemiyorum ancak serbest tadım alanları aslında gerek şaraplar ve apelasyonlar üzerine gerekse de üreticiler üzerine en azından genel bir fikir vermesi açısından oldukça faydalı idi. Örneğin bizim burada tattığımız bir 2011 Anjou Villages Brissac Cabernet Sauvignon’u oldukça beğenip üreticinin (Chateau la Valiere) standına uğrayıp gerek bu şarap gerekse de diğer şarapları üzerine ayrıca konuşmuştuk.

20160202_103719Bunun yanında giriş holünde “Open Wine Box” konseptli kutu şarapların tadımı vardı ki o da ziyadesiyle ilginçti. Tattığımız bazı kutu şarapları (özellikle Muscadet’ler) kör tadımda birçok kişinin iyi bir şişe sanabileceği konusunda hemfikirdik. Buradaki şarapları tadarken aklıma 2 hafta önce Bordeaux’da bir Fransız sommelier bana bazı kutu şarapları çok beğendiğini ilettiği konuşmamız geldi. Bizdeki malum yasalar gereği kutuda şarap satışı da sizlere ömür oldu tabi…

Fuarda belli başlı resmi kuruluşlar da yerini almıştı. Business France, Centreexport gibi ihracata dayalı kurumların yanı sıra, Bölgesel Gümrük İdaresi, Saumur-Champigny Üreticileri Sendikası gibi kuruluşlar da stand açmışlardı.

İlginç standlardan biri de “Terra Vitis” anlayışıyla üretim yapan üreticilerin topluca açtığı standdı. Terra Vitis genel anlamda ekolojik ve çevreye duyarlı bağcılığı benimseyen ve Fransız Tarım Bakanlığı’nca tanınmış ve “Yüksek Çevresel Değer” sertifikasına sahip üreticilerin oluşturduğu bir birlik. Terra Vitis anlayışıyla üretim yapan üreticiler şişelerine özel bir logo koyuyorlar. Sadece bağcılıkta kimyasal kullanımını kaldırmaya yönelik değil aynı zamanda bağda ve bağ çevresindeki doğal flora alanını korumaya yönelik çalışmaların yapılması, şaraphanedeki atık yönetiminin çevreye uygun hale getirilmesi ile ileriki jenerasyonlara yaşanabilir ve sürdürülebilir bir doğa bırakmayı hedefleyen bir anlayışa sahip Terra Vitis…

20160201_162503Fuarın belli yerlerinde gerek şarap dünyasına ve şarap kültürüne gerekse de Loire şaraplarına ilişkin çeşitli seminerler ve workshoplar vardı. Ayrıca ilginç bir alan da genç bağcılar için ayrılan alan olmuştu. Holler arası geçiş bölümünde Loire Vadisi’nde şarapçılık yapan farklı apelasyonlardan genç bağcılar ve üreticiler stand açmışlardı. Fuardaki bir başka özel tadım alanı ise Fransa Önologlar Birliği’nin ön ayak olduğu ‘Ligers Şarap Yarışması’nda (Concours des Ligers) derece alan şarapların sergilendiği ve tadıldığı alandı…

Fuarda adını daha önce duymadığımız apelasyonlar veya “Pineau d’Aunis” gibi adını ilk kez20160202_110506 duyduğumuz Loire Vadisi’ne has bir siyah üzüm çeşidi ile tanışma fırsatımız oldu. Genç bağcıların standlarından biri olan “Noury Corinne” ‘La Cave de Dauvers’ isimli şaraphanesinde ‘Coteaux du Loir’ apelasyonunda bu üzümü monosepaj olarak işlemiş. 2014 rekoltesini tattığımız Pineau d’Aunis açık renkte bir kırmızı şarap olmasına rağmen renge tezat olabilecek nitelikte güçlü tanenlere sahip. Tattığım şaraptaki aroma karakterleri daha çok frambuaz ağırlıklı kırmızı meyvelerin yanında çok baskın karakterde tatlı baharat ve egzotik notlar içeriyordu. Öyle ki, şarap bana gayet ilginç bir şekilde hafızamda Umman’da bulunduğum yıllardan kalan meşhur “Frankincense” ağacının verdiği sakız aromasını hatırlattı… Aynı üretici Pineau d’Aunis’ten roze de üretiyor ve ayrıca %50 Pinot d’Aunis, %35 Gamay ve %15 Cabernet Franc yaptığı ilginç bir kırmızısı da var… Yine Coteaux du Loir apelasyonunun hemen kuzey doğusunda yer alan ‘Jasnieres’ apelasyonunda Chenin Blanc üzümlerinden gayet keyifli beyazlar da yapıyorlar…

20160201_124342Loire’daki önemli Cabernet Franc apelasyonları olan Saumur-Champigny, Chinon, Bourgueil ve St Nicolas de Bourgueil bölgelerinde faaliyet gösteren en beğendiğim üreticilerden Olga Raffault (Chinon), Yannick Amirault (Bourgueil ve St Nicolas de Bourgueil), Bernard Baudry (Chinon), Domaine Filliatreau (Saumur-Champigny), Charles Joguet (Chinon) ve Chateau Targé’nin (Saumur-Champingy) standlarına uğrayıp Cabernet Franc üzerine killi-kalkerli / tuffeau’lu terruarlar ile eski bağların Cabernet Franc üzerindeki etkileri, bölgeye has Foudre ya da Tonneau usulü fıçı kullanımı üzerine bolca sohbet edip, tadımlar yaptık… Olga Raffault’da Les Picasses 2007 ve 2010 (Chinon) ve La Singuliere 2011 (Chinon), Yannick Amirault’da Les Malgagnes 2013 (ST Nicolas de Bourgueil) ve Le Grand Clos 2013 (Bourgueil), Chateau de Targé’de 2013 Cuvée Ferry (Saumur-Champigny) ile 2014 Quintessence (Saumur-Champigny), Bernard Baudry’den de 2014 Les Grezeaux (Chinon) ile 2013 La Croix Boissée (Chinon), Domaine Filliatreau’da da Vieilles Vignes 2014 (Sumur-Champigny)ve L’Affutée 2009 (Saumur-Champigny) yaptığımız tadımlar arasında en beğendiğim Cabernet Franc örnekleri oldu…

Birçok üreticinin fıçı kullanımını mümkün olduğunca optimumda tutmaya çalıştığını, bazı hallerde eski fıçı kullandıklarını dinledik. Öyle ki fuarda görüştüğümüz bir üretici Bordeaux’dan Leoville Las Cases’ten 2-3 yıllık kullanılmış fıçı alıp kendi Cabernet Franc’ları için kullanıyormuş. Chenin Blanc veya Sauvignon Blanc’da light / medium-light toasting veya kırmızılarda tonneau/foudre gibi daha büyük hacimli fıçı kullanımı çok yaygın üreticiler arasında. Bazı üreticiler ise normal fıçı kullansa bile bunu çok dengeli yapmayı hedeflemişler. Zaten hiçbirinin Robert Parker’dan yüksek not alma gibi bir hedefi de yok görünüşe göre… Hatta bazı üreticilerle Parker / Loire muhabbeti de yapmadık değil…

“Orta Loire Bağları” olarak adlandırabileceğimiz “Centre Loire” bölgesinde en tanınmış apelasyonlar olan20160201_131732 Pouilly Fume ve Sancerre bölgesinde özellikle Alphonse Mellot’nun standında sıra dışı şaraplar tattık diyebilrim. Alphonse Mellot’nun 2005’ten beri sahibi olduğu Domaine des Penitents, Cotes de la Charité bölgesinden gelen Burgonya stili ilginç bir IGP Chardonnay üretiyor. Ağırlıklı olarak kireçli topraklara sahip bağlardan gelen bu Chardonnay %50si yeni fıçı olmak üzere 1 yıl fıçıda olgunlaştırılıyormuş. Alphonse Mellot’dan tattığımız Sancerre ve Pouilly Fume örnekleri arasında 2015 tank örneği La Moussiere Sancerre yuvarlak, yoğun ve gövdeli yapısıyla ve Les Romains 2013 Sancerre (silex teruar), yaklaşık 100 yıllık Sauvignon Blanc bağlarından gelen Generation XIX (Kimmeridian Marn), Chavignol’a yakın kireçli-killi teruardan gelen Satelite 2012 ve Edmond 2012 (bu son şarapta bana biraz fıçı baskın gelse de) son derece kompleks, yüksek asiditeye ve mineraliteye sahip akılda kalıcı Sauvignon Blanc örnekleriydi bunlar… Alphonse Mellot ayrıca Pinot Noir’den roze ve kırmızı şaraplar da yapmakta ve tattığımız 2015 tank örneği Pinot ile satıştaki 2014 Pinot rozeler oldukça meyvemsi, canlı ve tazeleyici yapılarıyla ideal rozelerdi… Kırmızılara gelince normalde Sancerre’de Burgonya’ya oranla daha düşük konsantrasyonda bulduğumuz Pinot Noir örneklerine tezat oluşturacak seviyede 2013 Generation XIX, 2012 La Demoiselle ve En Grands Champs 2012 ve 2013 klasik Burgonya Pinot Noir’larına yakın seviyelerde kompleksitesi olan, zarif ve konsantre şaraplardı…

20160202_152336Sancerre’in hemen batısında kalan Menetou Salon ve yine 40 km daha batıda Quincy apelasyonunun Killi-çakıllı, silex içeren teruarında hafif egzotik ve floral, meyvemsi ve oldukça canlı nitelikte Sauvingon Blanc’lar tadarken, 15 km batıya doğru gidip Cher nehrinin batı yakasında Reuilly apelasyonundan benzer nitelikte Sauvignon Blanc’lar keşfederken burada ayrıca oldukça meyvemsi nitelikte Pinot Noir kırmızılarını da tadıyoruz… Reuilly Pinot’larını andıran bir başka apelasyon da 70 km daha güneydeki Chateaumeillant yaklaşık 100 hektar bağ alanına sahip olan Fransa’nın en küçük apelasyonlarından biri. Ağırlıklı olarak Gamay ve Pinot Noir’dan kırmızı şarap yapıyorlar. Tattığımız Pinot Noir örnekleri orta-üst seviye asiditesi olan, canlı, dengeli, kırmızı meyve aromalarının baskın olduğu zarif şaraplardı…

Her şey bir yana benim için fuarın en önemli apelasyonları muhtemelen tatlı şarap üreten bölgeler oldu20160201_141636 diyebilirim… Daha evvel Loire Vadisi’ne yaptığım seyahatlerden Vouvray ve Coteaux du Layon bölgelerinde Chenin Blanc’dan üretilen tatlı şarapları favorilerim arasındaydı ancak özellikle fuara gitmeden önce danıştığım WSET Level 4 Diploma sahibi sevgili Tuğba Altınöz’ün değerli tüyoları sayesinde Quarts-de-Chaume (grand cru) ve Bonnezeaux apelasyonlarına da yönelip buradaki süper konsantre, kompleks tatlı şarapları da keşfetmiş olduk. Özellikle Layon civarında faaliyet gösteren ‘Aguilas’ (Domaine Gaudard) ve Chateau Soucherie ile Anjou-Brissac’taki Chateau la Variere’den çok iyi örnekler tattık. Chateau Soucherie aynı zamanda efsane Loire apelasyonu Savennieres’de de üretim yapıyor ki Loire’da her şey bir yana Savennieres bir yana durumu var… Kendine has “şist” bazlı bir terruara sahip olan Savennieres’den tattığımız “Clos des Perrieres” 7 ay boyunca 500 litrelik foudre’larda olgunlaştırılmış oldukça mineralitesi olan, diri, canlı, tam gövdeli bir yapıya sahip sek Chenin Blanc örneği idi… Chateau Soucherie’nin standında görüştüğümüz şaraphanenin satıştan sorumlu yetkilisi Maxime Séjourné bize sadece 300 şişe (tek fıçı – 36 ay) ürettikleri litrede 200 gram rezidüel şeker bulunan 2010 rekoltesi müthiş bir Savennieres tatlı örneği de tattırarak açıkçası benim bu apelasyona olan aşkımı daha da pekiştirdi…

20160202_184814Anjou-Brissac’taki Chateau la Variere ise aynı zamanda Domaine de la Peruche isimli başka bir şaraphaneye de sahip ve gerek Saumur-Champigny, gerekse de Anjou, Layon, Quarts de Chaume ve Bonnezeaux apelasyonlarının yanında bir başka yeni öğrendiğimiz apelasyon olan Coteaux de l’Aubance’ta da faaliyet gösteriyorlar. Coteaux de l’Aubance apelasyonu Layon’a yakın ve yine Botrytis ağırlıklı Chenin Blanc’dan tatlı şarap üretilen bir bölge… Yukarıda da yazdığım gibi biz fuarda Chateau la Variere ile serbest tadım alanında tattığımız ve olağanüstü bulduğumuz bir Cabernet Sauvignon örneği sayesinde tanışmış, üreticiyi merak edip standlarına uğramıştık. Standda tatmış olduğumuz 2011 La Grande Chevalierie Cabernet Sauvignon’un ne yazık ki artık tükendiğini öğrendik. Buna rağmen serbest tadım alanına bu şarabı koymalarını da ayrı bir takdirle karşıladık. Şaraphane sahibi Jacques Beaujeu ve süper tatlı eşi Anne Beaujeu ile gerek ürettikleri şaraplar gerekse de apelasyonlar üzerine konuştuk. Cabernet Sauvignon’un nasıl bu kadar konsantre, güçlü ve iyi işlendiğini sorduk. Kendileri işin esas sırrının Cabernet Sauvignon bağlarındaki teruarda olduğunu anlattılar. Cabernet Sauvignon parselinde çakıllı ve şist ağırlıklı bir teruarın olduğunu ve özellikle buradaki bağın çok iyi sonuçlar verdiğini söylediler. Bu şarabı özellikle iyi yıllarda çıkardıklarını ve 4-5 bin şişe kadar ürettiklerini anlattılar. Burada ayrıca tattığımız Anjou Villages Brissac 2014 Cabernet Sauvignon (%85) – Cabernet Franc (%15) kupajı da son derece konsantre, gövdeli, siyah meyvelerin ağırlıklı olduğu ve hafif mineralsi nüansların hissedildiği bir şaraptı…

Görüştüğümüz onlarca üreticinin belki de en önemli ortak noktası teruara olan düşkünlükleri ve20160202_190629 bağlılıklarıydı diyebilirim. Birçok standda teruara vurgu yapılarak bağlardan getirilen toprak analiz örnekleri ve görseller yer alıyordu. Şarapların varlığının ve çeşitliliğinin temelini oluşturan bağlar ve bağların bulunduğu topraklar ve teruar Fransız şaraplarının üretilmesi, pazarlanması ve satışı için en önemli unsurlardan birisi olduğunu gözler önüne seriyordu… Öyle ki, Chateau la Variere’in sahibi Jacques Beaujeu teruara olan bağlılığını şu sözlerle dile getirerek konuyu en güzel şekilde anlattı belki de: “Ben teruar olmadan yaşayamam”…

İşte böyle adeta ders niteliğinde, bolca tadım, sohbet ve en güzeli keyif eşliğinde geçti 30. Loire Şarapları fuarı… Yukarıda da belirttiğim gibi tek bir bölge üzerine konsantre olmuş fuarlara ve/veya festivallere gitmek gerçekten çok eğitici. Fırsat buldukça bu tarz fuarları ziyaret edip farklı üreticileri keşfedip kendi bölgelerine has şaraplar, teknikler ve teruarlar üzerine bilgi dağarcığımızı genişletmek en iyisi…

Bonnezeaux, Bourgueil, Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Chenin Blanc, Chinon, Coteaux du Layon, Fransa, Fransız şarapları, Pinot Noir, Quarts de Chaume, Savennieres, St. Nicolas de Bourgueil, Tadım Notları, Tatlı şaraplar, Şarap fuarları, şarap dünyası, şarap gezileri, şarap turizmi içinde yayınlandı | Yorum bırakın